»محبت نیوز»- با درگذشت پاپ فرانسیس، کلیسای کاتولیک و مجمع کاردینالها خود را برای نشستی در واتیکان آماده میکنند؛ نشستی که قرار است آینده این نهاد مسیحی را رقم بزند.در این نشست تنها انتخاب پاپ جدید در دستور کار نخواهد بود، بلکه مسیر آینده کلیسای کاتولیک، شفافیت در ساختار کلیسا و نحوه ارتباط آن با کاتولیکها نیز مشخص خواهد. شد.
فرآیند انتخاب پاپ بر اساس سنتهای دیرینه واتیکان انجام میگیرد. مجمع کاردینالها، متشکل از کاردینالهایی که زیر 80 سال سن دارند، در رایگیری محرمانه در کلیسای سیستین حضور خواهند داشت. برای انتخاب پاپ جدید، کسب دو سوم آرا الزامی است. در صورت عدم دستیابی به توافق، دورهای بیشتری از رأیگیری انجام میگیرد تا زمانی که نامزدی برخوردار از حمایت کافی، مشخص شود. هنگامی که در یک دور رأیگیری، نتیجهای حاصل نشود، برگههای رأی سوزانده شده و دود سیاه از دودکش کلیسای سیستین بلند میشود که بیانگر ادامه جلسه کاردینالها است اما اگر دود سفید مشاهده شود، معنایش انتخاب پاپ جدید است.
با افزایش گمانهزنیها، شماری از کاردینالهای بلندپایه بهعنوان گزینههای اصلی مطرح شدهاند. بر اساس گزارشی که دوشنبه یکم اردیبهشت در «نیوزویک» منتشر شده، به گفته ناظران، نامزدهای زیر از شانس بیشتری برای انتخاب برخوردارند.
1-لوییس آنتونیو تاگله از فیلیپین
کاردینال لوییس آنتونیو تاگله، 67 ساله، در حال حاضر با ضریب 3 به 1 بیشترین شانس را در فهرست پیشبینیها دارد و یکی از گزینههای جدی برای ادامه مسیر اصلاحطلبانه پاپ فرانسیس بهشمار میرود. تاگله که اهل فیلیپین است، سابقهای طولانی در ریاست «مجمع تبشیر ملل» دارد و از چهرههای مورد اعتماد در حلقه نزدیک به پاپ فرانسیس بهشمار میرفت.
2- پیترو پارولین از ایتالیا
کاردینال پیترو پارولین 70 ساله با اختلاف تنها چهار رأی نسبت به تاگله، یکی از باتجربهترین مسئولان واتیکان محسوب میشود.
پارولین از سال 2013 تاکنون به عنوان وزیر امور خارجه واتیکان، نقشی محوری در عرصه دیپلماسی از جمله در مذاکرات حساس با چین و همچنین با دولتهای خاورمیانه، ایفا کرده است.از او به عنوان یک نامزد الهیاتدان میانهرو یاد میشود؛ کسی که میتواند ثبات را حفظ کرده و همزمان بخشی از اصلاحات پاپ فرانسیس را ادامه دهد.
روابط نزدیک پارولین با دستگاه بوروکراتیک واتیکان نیز او را به گزینهای قدرتمند برای آن دسته از کاردینالهایی تبدیل کرده که خواهان تداوم وضعیت موجود هستند.
3- پیتر تورکسون از غنا
کاردینال پیتر تورکسون، 76 ساله، نیز از دیگر نامزدهای مطرح برای جانشینی پاپ فرانسیس به شمار میآید و شانس او برای انتخاب شدن در حال حاضر 5 به 1 برآورد شده است. او شخصیتی برجسته در محافل کلیسایی مرتبط با عدالت اجتماعی محسوب میشود. تورکسون که پیشتر ریاست «دبیرخانه ارتقای توسعه انسانی یکپارچه» را بر عهده داشت، در موضوعاتی چون تغییرات اقلیمی، فقر و عدالت اقتصادی، مواضعی شفاف اتخاذ کرده است. در صورت انتخاب تورکسون، لحظهای تاریخی برای کلیسا رقم خواهد خورد؛ چرا که وی نخستین پاپ آفریقاییتبار در چندین قرن گذشته خواهد بود. آخرین پاپ آفریقایی، ژلازیوس بود که از سال 492 تا 496 میلادی خدمت کرد.
ژلازیوس در رم و از پدر و مادری آفریقاییتبار متولد شده و به دلیل نوشتههای گسترده الهیاتی و دفاع سرسختانهاش از اعمال خیریه و عدالت برای فقرا شهرت دارد.
4- پیتر إردو از مجارستان
کاردینال پیتر إردو، 72 ساله، یکی از نامزدهای برجسته جریان محافظهکار محسوب میشود و شانس انتخاب او در حال حاضر 6 به 1 برآورد شده است.
إردو پژوهشگر برجستهای در زمینه حقوق کلیسایی است و از سرسختترین مدافعان آموزهها و عقاید سنتی کاتولیک به شمار میآید. او پیشتر ریاست «شورای کنفرانسهای اسقفهای اروپا» را بر عهده داشته و همواره بر حفظ ارتدوکسی الهیاتی تأکید داشته است. برای آن دسته از کاردینالهایی که خواهان بازگشت کلیسا به رویکرد محافظهکارانهای هستند که در دوره پاپ ژان پل دوم و پاپ بندیکت شانزدهم دنبال میشد، إردو گزینهای جدی به شمار میرود که انتخابش میتواند تغییر مسیری بنیادین نسبت به خط مشی پاپ فرانسیس باشد.
5- آنجلو اسکولا از ایتالیا
کاردینال آنجلو اسکولا، 82 ساله، با نسبت شانس 8 به 1، یکی از نامزدهای برجسته منصب پاپی محسوب میشود.
او در نشست سال 2013 که در نهایت به انتخاب پاپ فرانسیس انجامید، یکی از جدیترین نامزدها بود. اسکولا، که پیشتر اسقف اعظم میلان بوده، از پیشینهای عمیق در الهیات برخوردار است و در میان طرفداران کلیسایی با ساختار متمرکز و سلسلهمراتبی، محبوبیت بالایی دارد.
موضعگیریهای سنتگرایانه اسکولا، وی را به گزینهای مناسب برای آن دسته از کاردینالها تبدیل کرده که به دنبال فاصله گرفتن از اصلاحات پاپ فرانسیس هستند. با این حال، سن بالای او میتواند نقطه ضعف اصلیاش در رقابت برای پاپی باشد.
6- ژانمارک آولین از فرانسه
اسقف اعظم مارسی که در میان کاتولیکهای فرانسوی به «ژان بیستوچهارم» معروف است، بهخاطر شباهتش به پاپ ژان بیستوسوم، پاپ اصلاحطلب دهه ۱۹۶۰ یکی از نامزدهای احتمالی جانشینی پاپ فرانسیس است. پاپ فرانسیس حتی یکبار به شوخی گفته بود که جانشینش شاید همین نام را برگزیند.
آولین شخصیتی گرم، شوخطبع و نزدیک به اندیشههای فرانسیس دارد؛ بهویژه در حوزه مهاجرت و روابط با دنیای اسلام. او دانشآموخته الهیات و فلسفه است و از خانوادهای مهاجر و اسپانیاییتبار در الجزایر زاده شده که پس از استقلال آن کشور به فرانسه کوچ کرد. او با حمایت پاپ فرانسیس، پلههای ترقی را بهسرعت طی کرد: از اسقفی در ۲۰۱۳ تا کاردینالی در ۲۰۲۲. سازماندهی کنفرانس بزرگ کلیسایی درباره مسائل مدیترانهای در سال ۲۰۲۳، جایگاه او را بیش از پیش مستحکم کرد.
او در صورت انتخاب، نخستین پاپ فرانسوی از قرن چهاردهم به این سو خواهد بود، اگرچه ناتوانی در صحبت روان به زبان ایتالیایی میتواند برای ایفای نقش اسقف رم، مانعی جدی باشد.
7– خوان خوزه اومیا از اسپانیا
اسقف اعظم بارسلون، چهرهای مردمی و خوشخلق است که در خط مشی و دیدگاه بسیار به پاپ فرانسیس نزدیک است.
اومیا بیشتر عمرش را وقف عدالت اجتماعی و حمایت از فقرا کرده است. او در سال ۲۰۱۵ از سوی فرانسیس به مقام کاردینالی ارتقا یافت که نشانهای از حمایت پاپ از مواضع پیشرو او در کلیسای اسپانیا بود. او با بحران گسترده آزار جنسی روحانیون در اسپانیا مواجه شد و گرچه از قربانیان عذر خواست، آمارهای مستقل را زیر سوال برد؛ موضعی که احتمالا در روند انتخاب پاپی، از آن علیه او استفاده خواهد شد.
8– ماریو گرک از مالت
او دبیرکل مجمع اسقفها (سینود) و نمایندهای پرنفوذ از کوچکترین کشور اتحادیه اروپاست. گرک که در آغاز محافظهکار شناخته میشد، طی سالهای اخیر به چهرهای برجسته در جریان اصلاحات پاپ فرانسیس بدل شده است. او در سال ۲۰۱۴ با دفاع از حقوق اقلیتهای جنسی در کلیسا، مورد تحسین شخص پاپ قرار گرفت. از آن زمان به بعد، او به یکی از ستارههای در حال اوج کلیسا تبدیل شد. گرچه محافظهکاران سرسخت همچون کاردینال گرهارد مولر، او را متهم به انحراف از اصول کلیسا کردهاند، گرک همچنان نفوذ زیادی میان کاردینالها دارد و اهل اجماع است، نه تقابل.
9- جوزف توبین از آمریکا
اسقف اعظم نیوآرک، یکی از معدود گزینههای آمریکایی در فهرست جانشینان احتمالی پاپ فرانسیس است. هرچند انتخاب یک پاپ آمریکایی هنوز دور از ذهن است، توبین با ویژگیهایی چون سابقه درخشان، رویکرد صلحطلب و حمایت از حقوق اقلیتها، شایسته توجه است. او در جریان رسواییهای جنسی در کلیسای آمریکا، از شفافیت حمایت کرد و توافقات پنهانی کلیسا با قربانیان را عمومی ساخت. توبین همچنین به صراحت درباره لزوم خوشامدگویی به جامعه الجیبیتی در کلیسا سخن گفته است.
10- ماتئو ماریا زوپی از ایتالیا
زوپی اسقف اعظم بولونیا و چهرهای محبوب با لقب «برگولیوی ایتالیایی» است که شباهت زیادی به پاپ فرانسیس دارد.
زوپی کشیشی مردمی، اهل دوچرخهسواری، سادهزیست و صلحطلب است. او از رهبران انجمن سنتاِگیدیوی رم است که در صلح موزامبیک در دهه ۹۰ نقش ایفا کرد.
در سالهای اخیر، نماینده ویژه پاپ در بحران اوکراین بود و تلاش کرد برای بازگرداندن کودکان ربودهشده اوکراینی، میانجیگری کند. اما مواضع مبهم کلیسای ایتالیا درباره آزار جنسی و روابط نزدیک زوپی با نهادهای محافظهکار، ممکن است به ضررش تمام شود.
به طور معمول مجمع کاردینالها برای انتخاب پاپ جدید، حدود 15 تا 20 روز پس از درگذشت پاپ تشکیل میشود. این بازه زمانی برای برگزاری مراسم خاکسپاری، دوره سوگواری 9 روزه موسوم به «نوفمیال» و همچنین تامین فرصت برای سفر کاردینالها از سراسر جهان به واتیکان در نظر گرفته شده است.
اگرچه نتیجه این فرآیند تا لحظه اعلام رسمی، در پشت درهای بسته کلیسای سیستین، نامشخص باقی خواهد ماند، اما در آن فضای بسته، جناحهای مختلف فکری درون کلیسا، گزینههای خود را میان «ادامه مسیر کنونی» یا «چرخشی محافظهکارانهتر»، ارزیابی خواهند کرد.
از دید ناظران، پاپ آینده کلیسایی را به ارث خواهد برد که در یک نقطه عطف تاریخی قرار دارد؛ کلیسایی که به گفته ناظران، در اروپا و آمریکای شمالی با کاهش نفوذ روبهروست، اما همزمان در مناطق جنوبی جهان در حال رشد است و در درون خود نیز همچنان با بحثهایی جدی درباره آیندهاش دستوپنجه نرم میکند.
