«محبت نیوز»- کیانوش عیاری کارگردان سینما در گفتوگو با کافه خبر خبرآنلاین درباره علت اکران محدود فیلم «بودن یا نبودن» توضیح داد که این فیلم در دورهای (سال 77) ساخته شد که پدیده پیوند قلب در ایران تازه شکل گرفته بود. او گفت که نخستین پیوندهای قلب در ایران هدایتشده توسط پروفسور محمدحسین ماندگار موفقیتآمیز بوده و همین موضوع الهامبخش ساخت فیلم شد.
عیاری اضافه کرد که دغدغه اصلی او فقط پرداختن به مسئله پزشکی نبود بلکه تجربهای بود که از دوران مدرسه داشت؛ جایی که به دلیل نشستن در کنار همکلاسیهای غیرمسلمان از جمله یک یهودی و یک ارمنی مورد اعتراض قرار میگرفت و این خاطرات به ساختار فیلم او شکل داد.
این کارگردان ادامه داد: « در آن فیلم، برای پیوند قلب، خواهان یک دختر ارمنی است و اهداکننده یک پسر مسلمان ایلیاتی. تمام مشکلات از همینجا شروع شد. آن موقع آقای حجتالاسلام قائممقامی که نماینده مرحوم آقای هاشمی بود، آمد ارشاد و یک ساعت و نیم درباره فیلمنامه گفتگو کردیم. اصل حرفش این بود که نباید این فیلم ساخته شود. دو دلیل داشت: یکی اینکه استفاده از عضو بدن یک انسان در بدن انسان دیگری حرام و مشکل شرعی دارد و دوم اینکه یک مسلمان نمیتواند اعضای بدنش را به یک غیرمسلمان اهدا کند مگر، اینکه آن دختر مسلمان شده باشد. جواب من این بود که اگر ما در فیلم نشان دهیم دختری مسیحی، مسلمان میشود تا قلب را به او اهدا کنند، این نشاندهنده کوتاهی یا کوتهفکریهای احکام اسلامی نیست؟ به عبارتی، شما میگویید باید برای استفاده از مزایای اهدای عضو، عقایدتان را زیر پا بگذارید و از آنجاییکه ممکن است فیلم در خارج از کشور نمایش داده شود، این اتفاق تبلیغ درستی برای اسلام نخواهد بود. آقای قائممقامی بعد از چند دقیقه سکوت پذیرفت که حرف درستی است و نظرش این بود: «پس این فیلم را نسازید.» اما من فیلم را ساختم. آغاز دوره ریاستجمهوری آقای خاتمی بود. از جایی که فکر میکنم اسمش بنیاد بیماریهای خاص بود، من را دعوت کردند و کاغذی را به من دادند و گفتند برای اکران فیلم باید این ۱۹ مورد را حذف کنید. من نگاهی به آن کاغذ انداختم و دیدم در حدود ۸۵ درصد فیلم با اصلاح این ۱۹ مورد حذف خواهد شد. جواب من این بود که با حذف این موارد، «بودن یا نبودن» به یک فیلم کوتاه تبدیل میشود که مناسب جشنوارههای فیلمهای کوتاه است. طبیعی است که به حرفشان گوش نکردم و نتیجه این شد که فیلم فقط ۶ روز در سینما آزادی اکران شد. من شنیدم آقای هاشمی رفسنجانی از فیلم خوشش نیامده بود و نظرش این بود که فیلم ضد مسلمانان است و طرفدار مسیحیت. میگفتند برادر پسر مسلمانی که فوت کرده و قرار است قلبش اهدا شود، خیلی خشن است و با پزشکان وحشیگری میکند و … من در جایی گفتم؛ اگر آن برادر وحشیگری میکند و شما آن را نشانه مسلمانان میگیرید، چرا پدر مسلمان ایلیاتی و روستایی آن پسر را نمیبینید که میآید و برای اهدای قلب پسرش به آن دختر کاغذ اهدای عضو را انگشت میزند تا قلب پسر عزیزش به آن دختر داده شود؟ این اقدام پیرمرد نشانه وحشیگری است یا شفقت و رأفت و مهربانی؟ این حرف من را نپذیرفتند و هیچوقت این طرف ماجرا دیده نشد. آن فیلم فقط ۶ روز در سینما آزادی اکران شد و آن سینما یک روز هم صندلی خالی نداشت و مردم از آن فیلم در آن چند روز استقبال خوبی کردند.»
