«محبت نیوز»- بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز پنجشنبه ۱۹ مارس، با نقل دیدگاههای ویل دورانت، مورخ مشهور آمریکایی، درباره قدرت چنگیزخان و مقایسه آن با عیسی مسیح، واکنشها و بحثهای گستردهای را برانگیخت. این اظهارات در یک کنفرانس مطبوعاتی در اورشلیم بیان شد.
نتانیاهو در سخنان خود، ضمن تحسین دورانت و کتابهایش، به کتاب “درسهایی از تاریخ” این مورخ اشاره کرد و گفت: «دورانت میگفت: ‘تاریخ ثابت میکند که متأسفانه، عیسی مسیح هیچ مزیتی بر چنگیزخان ندارد.’ زیرا اگر به اندازه کافی قوی، بیرحم و قدرتمند باشید، شر بر خیر و پرخاشگری بر اعتدال غلبه خواهد کرد.»
نخست وزیر اسرائیل هدف از بیان این نقل قول را تأکید بر لزوم تقویت اراده دموکراسیهای تحت رهبری ایالات متحده برای دفاع از خود عنوان کرد.
ویل دورانت، که به خاطر نگارش مجموعه ۱۱ جلدی “تاریخ تمدن” نیز شهرت دارد، در زمان نگارش کتاب ۱۹۶۸ خود، یک لاادریگرا با گرایشهای داروینیسم و همهخدایی بود، اگرچه گزارشها حاکی از بازگشت او به مسیحیت کاتولیک در اواخر عمر است. نقل قول کامل از فصل هفتم کتاب او چنین است: «طبیعت و تاریخ با برداشتهای ما از خوب و بد موافق نیستند؛ آنها خوب را چیزی میدانند که باقی میماند و بد را چیزی که از بین میرود؛ و جهان هیچ تعصبی به نفع مسیح یا علیه چنگیزخان ندارد.»
این نخستین بار نیست که نتانیاهو از دورانت نقل قول میکند؛ او پیش از این نیز در سخنرانی سال ۲۰۲۳، اندکی پس از حملات ۷ اکتبر حماس، درگیری اسرائیل با دشمنانش را به عنوان نبردی بین تمدن و بربریت مطرح کرده بود.
کلیپهایی از اظهارات اخیر نتانیاهو به سرعت در رسانههای اجتماعی پخش شد و یکی از نسخههای آن بیش از ۲۵ میلیون بازدید در پلتفرم ایکس داشت. پس از واکنشهای منفی، نتانیاهو با صدور بیانیهای توضیح داد که قصد بیاحترامی به عیسی مسیح یا مسیحیان را نداشته است. وی اظهار داشت: «من به مورخ بزرگ آمریکایی، ویل دورانت استناد کردم. دورانت، یکی از تحسینکنندگان پرشور عیسی مسیح، اظهار داشت که اخلاق به خودی خود برای تضمین بقا کافی نیست.» او افزود که «یک تمدن برتر از نظر اخلاقی، اگر قدرت دفاع از خود را نداشته باشد، همچنان ممکن است در برابر دشمنی بیرحم سقوط کند.»
بحثها در رسانههای اجتماعی تا روز جمعه ادامه یافت. برخی از چهرهها مانند دینش دسوزا، نویسنده و پادکستر محافظهکار، از اظهارات نتانیاهو دفاع کرده و ادعا کردند که شیطان اغلب در این دنیا پیروز میشود. دسوزا در فیلم آینده خود “پیشگویی اژدها” نیز درگیریهای خاورمیانه را با اصطلاحات آخرالزمانی یهودی-مسیحی به تصویر میکشد.
در مقابل، فیراس مدد، تحلیلگر کاتولیک خاورمیانه، اظهارات نتانیاهو را “دستکاری” خواند و گفت: «تمام فرضیه مسیحیت این است که حتی بدون قدرت، عیسی مسیح میتواند مغولها را شکست دهد. بنابراین، بله، آن نقل قول، عیسی مسیح و اخلاق مسیحی را بدنام کرد.» ایمان اوکوم، وکیل و پادکستر مسیحی نیجریهای نیز با اشاره به اینکه «حماقت خدا از حکمت بشر حکیمانهتر است»، استدلال کرد که عیسی «نه به رغم عدم خشونت، بلکه دقیقن [به دلیل] آن، در جایگاه ویژهای قرار دارد.» او افزود: «صلیب برای همه کسانی که تماشا میکردند، شکست و حماقت به نظر میرسید. اما در واقعیت، قاطعترین پیروزی ثبت شده تاکنون بود.»
اندرو دی، سردبیر ارشد “امریکن کانسروتیو”، اظهارات نتانیاهو را «ناسازگار با اصول اولیه مسیحیت، فلسفه یونان و قانون روم» دانست. ریچ باریس، تحلیلگر حزب جمهوریخواه نیز این اقدام نتانیاهو را از منظر روابط عمومی «احمقانه» توصیف کرد و یادآور شد که «عیسی امپراتوری روم را بدون شلیک یک گلوله یا کشتن کودکان فتح کرد.»
این بحثها در بحبوحه نگرانیها در مورد نفوذ مذهب و به ویژه آخرالزمان در جنگ جاری ایران مطرح میشود، جنگی که به گفته منابع پنتاگون، ممکن است به زودی به استقرار نیروهای آمریکایی در میدان منجر شود.
