«کرانه باختری» یا «یهودا و سامره»؟؛ از متون کتاب مقدس تا اسناد بین‌المللی

«محبت نیوز»- انتخاب اسامی برای اشاره به سرزمین‌های واقع در غرب رود اردن، تنها یک مسئله جغرافیایی نیست، بلکه بازتابی عمیق از دیدگاه‌های تاریخی و سیاسی متضاد در یکی از مناقشه‌برانگیزترین مناطق جهان است. دو اصطلاح اصلی، «یهودا و سامره» و «کرانه باختری»، هر یک بار معنایی و پیشینه خاص خود را دارند که موضع گوینده را در قبال این منطقه مشخص می‌کند.

اصطلاح  «یهودا و سامره» ریشه‌هایی تاریخی و مذهبی دارد که قدمت آن به متون کتاب مقدس بازمی‌گردد. این نام‌ها قرن‌ها برای اشاره به مناطق جنوبی (یهودا، شامل اورشلیم و حبرون) و شمالی (سامره، بخش مرکزی پادشاهی شمالی اسرائیل) سرزمین تاریخی اسرائیل به کار می‌رفته‌اند و در عهد جدید نیز مشهود هستند. سامره، پایتخت پادشاهی شمالی، در دوره پادشاه عُمری تأسیس شد و نام آن برگرفته از «شِمِر»، مالک اصلی زمین، است.

در مقابل، اصطلاح «کرانه باختری» پس از جنگ ۱۹۴۸ میلادی و به دنبال کنترل اردن بر این مناطق رواج یافت. این عنوان در سال ۱۹۴۹ و هم‌زمان با ترسیم خطوط آتش‌بس، به طور گسترده در اسناد بین‌المللی مورد استفاده قرار گرفت. پیش از آن، حتی قطعنامه ۱۸۱ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۷ نیز برای اشاره به کشور عربی پیشنهادی، از «سرزمین تپه‌های سامره و یهودا» نام برده بود.

پس از جنگ ۱۹۶۷ و از دست رفتن کنترل اردن بر این سرزمین‌ها، اسرائیل نام «یهودا و سامره» را به عنوان عنوان اداری خود برای این منطقه برگزید. مقامات اسرائیلی استدلال کردند که «کرانه باختری» منعکس‌کننده دیدگاه تاریخی و سیاسی اردن است و احیای نام‌های باستانی مناسب‌تر خواهد بود. با این حال، اسرائیل این منطقه را به طور کامل ضمیمه خاک خود نکرد و آن را تحت مدیریت نظامی جداگانه نگه داشت.

امروزه، هیچ یک از این دو اسامی به طور خنثی تلقی نمی‌شوند. در محافل بین‌المللی، استفاده از «یهودا و سامره» اغلب با تأکید بر پیوند تاریخی و مذهبی یهودیان با این سرزمین همراه است، در حالی که «کرانه باختری» بیشتر به عنوان یک عنوان بین‌المللی و گاه نزدیک‌تر به دیدگاه فلسطینی یا موضعی بی‌طرف شناخته می‌شود. برخی اسرائیلی‌ها نیز برای پرهیز از بار سیاسی، از واژه کلی «سرزمین‌ها» استفاده می‌کنند.

انتخاب هر یک از این نام‌ها فراتر از یک انتخاب جغرافیایی ساده است؛ این انتخاب نشان‌دهنده روایت تاریخی و سیاسی‌ است که گوینده قصد دارد آن را برجسته کند.

Tagged:

شبکه‌های اجتماعی