«محبت نیوز»- در دوران سلطنت کریم خان زند رابطه دولت ایران با فرانسه بسیار خوب بود، حدود سالهای ۱۲۱۹ تا ۱۲۲۹ قمری فرمان کریم خان زند به گروهی از مبشرین کاتولیک لازاریست اجازه احداث مدارسی در ایران را دادند.
اولین شعبه این مدارس در ارومیه و تبریز بوده که برای آشوری ها و ارامنه که در آن ناحیه زندگی میکردند تاسیس شده بود.
بعد از مدارس آذربایجان در اصفهان هم مدرسه ای بازشد، که آن مدرسه نیز بیشتر برای ارامنه بود، هرچند که در تمام این مدارس مسلمانان هم درس می خواندند.
مدرسهٔ سن لویی در مارس ۱۸۶۲ م (۱۲۴۰ ه. خ) در منطقهٔ لالهزار در تهران احداث شد. این مدرسه پسرانه بود و در سال اول تنها ۱۵ دانشآموز مسیحی و مسلمان در مقطع اول تا پنجم دبستان داشت. از سال ۱۹۱۳ میلادی کلاسهای مقطع متوسطه (دبیرستان) نیز در مدرسهٔ سن لویی تدریس شد (ابتدای فقط برای کلاس ششم و هفتم، و سپس برای کلاسهای ششم تا نهم).کنت آرتور دو گوبینو مبشر مسیحی فرانسوی که در آن زمان در دربار قاجار بود، مشوق تأسیس این مدرسه بود و در سال ۱۸۶۵ میلادی قسمت دخترانه آن ها هم (ژاندارک) افتتاح شد. البته در آغاز به این بزرگی و پر اهمیتی نبودند ولی به تدریج تعداد شاگردان آنها بیشتر شده تا جایی که وزارت فرهنگ هم بودجه ای به آن ها داد و تعداد شاگردان مسلمان آن ها بیشتر از ارامنه و آشوری ها گردید.
در سالهای آتی، تدریس زبان فارسی در این مدرسه رواج بیشتری یافت چنانکه از سال ۱۳۲۸ که مدیریت مدرسه به کشیش لوکوندر محول شد، کلاس صبحها به زبان فرانسوی و بعد از ظهرها به زبان فارسی تدریس میشد. در پایان کلاس ششم دبستان دانشآموزان باید دو آزمون (یکی به فارسی و یکی به فرانسوی) پشت سر میگذاشتند تا مدرک اتمام دورهٔ ابتدایی را دریافت کنند. دانشآموزانی که در هر دو آزمون موفق میشدند، در سالهای هفتم تا نهم دورهٔ متوسطه را میگذراندند که در آن ادبیات و تاریخ و جغرافیای ایران توسط معلمین فارسی و ریاضیات و فیزیک و شیمی و علوم تجربی به زبان فرانسوی توسط کشیش های کاتولیک فرانسوی تدریس میشد و در پایان سال نهم یک امتحان نهایی دیگر برگزار میشد. دانشآموزانی که در امتحان نهایی سال ششم فقط از آزمون فارسی سربلند بیرون میآمدند در سالهای هفتم تا نهم فقط به فارسی تعلیم داده میشدند اما میتوانستند برای آزمون فرانسوی کلاس ششم دوباره تلاش کنند.
- بیشتر بخوانید: شاه عباس صفوی، پادشاه ایرانیان، محبوب قلبهای مسیحیان
- بیشتر بخوانید: تخریب بنای تاریخی مدرسه آلیانس اصفهان زیر سایه یهودی ستیزی
در سال ۱۳۱۹ رضا شاه طبق دستوری تمام مدرسه هایی را که اسم خارجی داشتند مجبور به انتخاب اسم ایرانی کرد. بنابر این دستور سن لوئی تبدیل به طهران، ژان دارک به منوچهری و فرانک ورسون به رازی شد. ولی بعد از رضا شاه این دستور لغو شد و سن لوئی به هر دو اسم مشهور بود.
بعد از جنگ جهانی دوم و در زمان حکومت محمدرضاشاه پهلوی، مدرسه سن لویی تهران از لالهزار به محل دیگری در عباسآباد منتقل شد. در سال ۱۳۵۲ خورشیدی مدرسه سن لویی با مدرسه رازی ادغام شد و حاصل این ادغام دبستان و دبیرستان رازی بود که در خیابان ولیعصر تهران به فعالیت ادامه دادند.
سن لویی بزرگترین مدرسه تهران بود و رفتار و منش آموزگاران مدرسه سن لویی، آن را از مدارس دیگر متمایز میکرد. تنبیه بدنی که در آن زمان در مدارس ایران رواج داشت، در مدرسه سن لویی به کار نمیرفت. همچنین مدرسه در زمانهای بحران به افراد بحرانزده کمک میکرد. یک وجه مشخصهٔ دیگر مدرسه نحوهٔ تأمین هزینهها بود. به جز دریافت شهریه، مدرسه از چند طریق دیگر تأمین بودجه میکرد. بنیاد خیریه مزون مر که در پاریس واقع بود بخشی از هزینههای مدرسه را میپرداخت، و دولتهای فرانسه و ایران هم (اولی سالی ۱۰۰۰ فرانک و دومی سالی ۲۰۰ تومان) به مدرسه کمک میکردند. همچنین دانشآموزان بیبضاعت اجازه داشتند که بهطور رایگان در مدرسه تحصیل کنند و وزارت معارف در حمایت از این هدف اعانهای به مدرسه اعطا میکرد. شرط پذیرش رایگان دانشآموزان عبارت بود از نداشتن استطاعت مالی و دارا بودن سوابق مثبت آموزشی، که مدرسه برای همین منظور هر ماهه صورتی از ورقه تحصیلی شاگردان را به وزارت معارف ارسال میکرد.
مدرسه سن لویی در زمان تأسیس تنها ۱۵ دانشآموز داشت اما تا سال ۱۹۱۱ میلادی شمار دانشآموزانش به ۳۵۰ نفر رسید.از معلمان شاخص این مدرسه میتوان به سعید نفیسی و نظام وفا آرانی اشاره کرد؛ نیما یوشیج مجموعهٔ افسانه را (که مانیفست شعر نوی فارسی دانسته میشود) به معلمش نظام وفا تقدیم کرد.
از برخی شاگردان شاخص این مدرسه می توان به غلامرضا رشید یاسمی، پل آبکار، داود پیرنیا، علی سهیلی، عبدالحسین صدیق اسفندیاری، موسی نوری اسفندیاری، پرویز ناتل خانلری، محمد حجازی، صادق هدایت، نیما یوشیج، علینقی وزیری، شمس الدین امیرعلایی، پژمان بختیاری و داریوش شایگان، اشاره کرد.
