«محبت نیوز»- برای بسیاری از خانوادهها، تماشای فیلم یا خواندن کتاب «سرود کریسمس» اثر چارلز دیکنز، یکی از سنتهای جدانشدنی ایام کریسمس است. اما خالق شخصیتهای ماندگاری چون اِبنِزِر اسکروج و تیم کوچولو بهراستی که بود؟ گرچه آثار دیکنز همچنان در سراسر جهان مطالعه میشود، کمتر کسی از ایمان مسیحی او آگاه است.
دکتر گری کالج (Gary Colledge)، پژوهشگر و نویسنده، مطالعات گستردهای دربارهی این نویسندهی افسانهای قرن نوزدهم انگلستان انجام داده است. او که خود اهل آکرون در ایالت اوهایو است، برای پژوهشهایش در باب ایمان دیکنز، مدرک دکترای خود را از دانشگاه معتبر سنت اندروز در اسکاتلند دریافت کرد.
دکتر کالج در گفتگو با شبکهی خبری CBN میگوید: «یک مفهوم در تمام آثار دیکنز مشترک است: ایدهی “مسیحیت عملی”. دیکنز بارها در نامهها و نوشتههایش از این اصطلاح استفاده میکند و منظورش از “مسیحیت عملی” این است که مانند عیسی زندگی کنیم.»
درسهایی از اسکروج
دکتر کالج در طول تحقیقاتش دریافت که دیکنز یک مسیحی معتقد بوده و ایمانش به عیسی مسیح، در سراسر آثارش، از طریق مضامین و شخصیتها، آشکار است.
او نامهای از دیکنز خطاب به یکی از منتقدانش را میخواند:
«تمام الگوهای قدرتمند من از عهد جدید گرفته شدهاند. تمام معضلات اجتماعی که به آنها پرداختهام، به عنوان انحراف از روح مسیحیت به تصویر کشیده شدهاند. تمام شخصیتهای نیک من، پیوسته فروتن، خیرخواه، وفادار و بخشنده هستند و من با صراحت آنها را پیروان بنیانگذار دینمان معرفی میکنم.»
برای مثال، در کتاب «سرود کریسمس»، دکتر کالج معتقد است هشدار روح مارلی به اسکروج دربارهی معنای حقیقی زندگی، بازتابی از اهمیت پیروی از منش مسیح است. او توضیح میدهد: «توجه به بشریت، اندیشیدن به همنوعان و رفتار با دیگران همانگونه که دوست داری با تو رفتار شود. برای دیکنز، این “قانون طلایی” اهمیتی حیاتی داشت.»
سندی بر ایمان دیکنز
دکتر کالج معتقد است قطعیترین سند برای اثبات ایمان مسیحی چارلز دیکنز، اثری کمتر شناختهشده به نام «زندگی سرور ما» (The Life of Our Lord) است که نویسنده آن را در اوج شهرت و طی سه سال برای فرزندانش نوشت.
او میگوید: «منتقدان درست میگویند؛ این کتاب یک شاهکار ادبی نیست، اما نوری روشن بر ایمان دیکنز میتاباند، زیرا او تنها ویراستار و نویسندهی این اثر است.»
دکتر کالج «زندگی سرور ما» را نوعی «همخوانی اناجیل» (Gospel Harmony) مینامد؛ سبکی که در آن نویسنده، چهار انجیل را در یک روایت واحد ترکیب میکند. دیکنز در این کتاب، زندگی مسیح را برای نسل بعد، یعنی فرزندانش، بازگو کرده است.
دیکنز در ابتدای این اثر مینویسد: «فرزندان عزیزم، بسیار مشتاقم که شما دربارهی تاریخ عیسی مسیح بدانید، زیرا همه باید دربارهی او بدانند.»
«همخوانی اناجیل» در قرن نوزدهم بسیار رایج بود. یک خانوادهی مسیحی در آن زمان معمولاً دو کتاب در خانه داشت: کتاب مقدس و یک «همخوانی اناجیل». دکتر کالج خاطرنشان میکند: «دیکنز تربیت معنوی فرزندانش را به شخص دیگری واگذار نکرده بود. این کتاب میتوانست ابزار بسیار مهمی در خانوادهی دیکنز برای آموزش دینی و تفکر مسیحی باشد.»
ایمانی که نادیده گرفته شد
به گفتهی دکتر کالج، افراد بسیار کمی از این بخش از زندگی دیکنز یا ایمان مسیحی او آگاه هستند. منتقدان ادبی، ایمان او را بیاهمیت و سطحی دانستند و دانشگاهیان نیز از همین رویه پیروی کردند. حتی خود او نیز هنگام ارائهی پایاننامهاش در دانشگاه سنت اندروز، با انتقاد مواجه شد.
او توضیح میدهد: «اینکه من جسارت کرده بودم و میگفتم این چهرهی برجستهی ادبیات بریتانیا فردی باایمان بوده است، برایشان خوشایند نبود. نمیدانم این خصومت را چگونه توضیح دهم، جز اینکه برخی “تاریکی را بیش از نور دوست دارند”.»
البته در طول سالیان، همواره اینگونه نبوده و تعداد انگشتشماری از پژوهشگران ادبی به ایمان دیکنز پرداختهاند.
دکتر کالج معتقد است که خداوند از او خواسته تا کتابی بنویسد که باوری مسیحی یکی از بزرگترین نویسندگان تاریخ را آشکارتر سازد. عنوان کتاب او «خدا و چارلز دیکنز: بازیابی صدای مسیحی یک نویسندهی کلاسیک» است که در سال ۲۰۱۲، همزمان با دویستمین سالگرد تولد دیکنز، منتشر شد.
او میگوید: «همه چیز تقدیر الهی و به هدایت پروردگار بود. پیدا کردن ناشر به طرز شگفتآوری آسان بود، و این همیشه اتفاق نمیافتد. وقتی میدانید که روح خدا در کار است و این پروژه تنها متعلق به شما نیست، حس خوبی دارد.»
دکتر کالج این کتاب را به نوههایش تقدیم کرده و نوشته است: «باشد که هر یک از شما، همچون دیکنز، در منجیمان شادی بیابید.»
