«محبت نیوز»- یک کمیسیون عالیرتبه در واتیکان، با رد درخواست اجازه خدمت زنان کاتولیک در مقام شماس (دیکن)، رویه سنتی کلیسای کاتولیک مبنی بر انحصار روحانیت برای مردان را حفظ کرد. این تصمیم در گزارشی که به پاپ لئو ارائه و روز پنجشنبه چهارم دسامبر منتشر شد، آمده است.
این کمیسیون اعلام کرد که تحقیقات تاریخی و بررسیهای الهیاتی، «امکان» خدمت زنان بهعنوان شماس را در شرایط فعلی منتفی میداند؛ با این حال توصیه کرد که این موضوع همچنان مورد تحقیق قرار گیرد.
بحث درباره امکان شماسی زنان – که طی آن فرد با دریافت مقام روحانی میتواند در مراسم کلیسا کمک کند اما حق برگزاری عشای ربانی را ندارد – در دهه گذشته کلیسای ۱.۴ میلیارد نفری کاتولیک را با چالش مواجه کرده است.
وظایف و جایگاه شماسها
شماسهای کاتولیک اجازه دارند مراسمی همچون تعمید آب، عقد ازدواج و تشییع جنازه را انجام دهند. در برخی نقاط جهان، آنها حتی میتوانند در غیاب کشیش، رهبری کلیسا را بر عهده بگیرند، اما برگزاری مراسم محوری «عشای ربانی» همچنان در انحصار کشیشان است. این جایگاه که قرنها تنها پلهای برای رسیدن به مقام کشیشی محسوب میشد، پس از اصلاحات کلیسا در دهه ۱۹۶۰، بهعنوان یک منصب دائمی برای مردان متأهل کاتولیک بازتعریف شد.
برخی زنان معتقدند که خدا آنان را برای پذیرش این مقام، که کلیسا آن را نقشی خدمتگزارانه میداند، فراخوانده است.
پیشینه بحث و نقش پاپ فرانسیس
اعضای این هیئت که شامل محققان زن و مرد کلیسا بود و توسط یک کاردینال و یک کشیش ارشد از دفتر عقیدتی واتیکان رهبری میشد، اعلام کردند که ارزیابی آنها علیه شماس شدن زنان قوی است، اما «تا به امروز اجازه صدور یک حکم قطعی را نمیدهد».
پاپ فرانسیس، رهبر پیشین کلیسای کاتولیک این گفتگوها را در سال ۲۰۱۶ و پس از درخواست اتحادیه جهانی زنان و راهبههای کاتولیک آغاز کرد. او دو کمیسیون برای بررسی محرمانه این موضوع تشکیل داد و گزارش روز پنجشنبه، نخستین سند علنی از نتایج این مذاکرات است.
فیلیس زاگانو، محقق دانشگاه هافسترا در نیویورک و عضو کمیسیون نخست فرانسیس که حامی شماسی زنان بود، از گزارش جدید انتقاد کرد. او گفت: «این متن تمام تلاش خود را میکند تا موضوع را منفی جلوه دهد و نظرات گزارشهای قبلی را بهصورت گزینشی و بدون ارائه زمینه کامل نقل میکند.»
تمایل به گسترش نقش زنان
گزارش جدید در قالب نامهای از سوی کاردینال ایتالیایی، جوزپه پتروکی (رئیس کمیسیون دوم) خطاب به پاپ لئو تنظیم شده است. این نامه اگرچه تاریخ ۱۸ سپتامبر را دارد، اما روز پنجشنبه منتشر شد. کمیسیون دوم در ژوئیه ۲۰۲۲ به امکان خدمت زنان بهعنوان شماس رأی منفی داد، اما در فوریه امسال با ۹ رأی موافق در برابر ۱ مخالف تصویب کرد که کلیسا باید بدون ارائه جزئیات دقیق، «دسترسی زنان به فرصتهای خدمت» را گسترش دهد.
در این گزارش آمده است: «اکنون بر عهده تشخیص شبانان است که ارزیابی کنند چه خدمات دیگری را میتوان برای نیازهای ملموس کلیسای عصر ما معرفی کرد.»
پاپ لئو که پیش از انتخاب در ماه مه چهرهای کمتر شناختهشده بود، هنوز درباره موضوع شماسهای زن اظهارنظر نکرده است. پیش از این، پاپ ژان پل دوم در سال ۱۹۹۴ بر ممنوعیت کشیش شدن زنان تأکید کرده بود، اما به موضوع خاص زنان شماس نپرداخته بود. مدافعان حقوق زنان در کلیسا به شواهد تاریخی اشاره میکنند که نشان میدهد زنان در قرون اولیه مسیحیت در این مقام خدمت میکردهاند؛ از جمله زنی به نام «فیبی» که در نامههای پولس رسول بهعنوان شماس از او یاد شده است.»
