«محبت نیوز»- پاپ لئوی چهاردهم، رهبر کاتولیکهای جهان، در آستانه برگزاری نشستی با حضور فیلمسازان برجسته در واتیکان، فهرستی از چهار فیلم محبوب خود را منتشر کرد که در میان آنها، فیلم «زندگی زیباست» (La Vita è Bella) ساخته روبرتو بنینی، کمدین و کارگردان ایتالیایی، به چشم میخورد. این انتخاب، بار دیگر بحثها و اختلافنظرهای دیرینه پیرامون این فیلم با موضوع هولوکاست را برانگیخته است.
این خبر در قالب یک ویدیوی کوتاه که توسط نشریه سینمایی ورایتی (Variety) منتشر شده، اعلام گردید. پاپ لئوی چهاردهم در این ویدیو، نام فیلمهای مورد علاقه خود را بر زبان میآورد، اما هیچ توضیحی درباره دلایل این انتخاب ارائه نداد. نشست فیلمسازان در واتیکان از روز شنبه آغاز خواهد شد و انتظار میرود چهرههای مطرحی از دنیای سینما در آن حضور داشته باشند.
«زندگی زیباست»، که در سال ۱۹۹۷ ساخته شد، داستان پدری یهودی به نام گیدو (با بازی روبرتو بنینی) و پسرش جوشوئه را روایت میکند که در دوران جنگ جهانی دوم به یک اردوگاه کار اجباری نازیها فرستاده میشوند. گیدو، با استفاده از طنز و بازیگوشی، تلاش میکند تا واقعیت هولناک اردوگاه را از پسرش پنهان کند و به او بقبولاند که همه اینها فقط یک بازی است.
این فیلم در زمان اکران خود با استقبال گستردهای روبرو شد و توانست جوایز متعددی از جمله سه جایزه اسکار (بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین موسیقی متن، و بهترین فیلم خارجیزبان) را از آن خود کند. با این حال، «زندگی زیباست» از همان ابتدا با انتقاداتی از سوی برخی از اعضای جامعه یهودیان روبرو بود.
منتقدان، بهویژه برخی از بازماندگان هولوکاست، معتقدند که به تصویر کشیدن این فاجعه انسانی در قالب طنز و کمدی، اقدامی نامناسب و توهینآمیز است. آنها استدلال میکنند که این فیلم، واقعیتهای تلخ و دردناک اردوگاههای کار اجباری را تحریف کرده و تجربهی قربانیان را بیاهمیت جلوه میدهد.
از جمله منتقدان سرسخت این فیلم، مل بروکس، کمدین و فیلمساز مشهور یهودی، بود. او استدلال میکرد که روبرتو بنینی، به عنوان یک غیر یهودی، نمیتواند به درستی عمق فاجعه هولوکاست را درک کند و نباید درباره آن فیلم بسازد. با این حال، برخی منابع گزارش دادهاند که پدر روبرتو بنینی، در طول جنگ جهانی دوم در اردوگاه برگن-بلزن زندانی بوده است.
علاوه بر «زندگی زیباست»، پاپ لئوی چهاردهم فیلمهای «آوای موسیقی» (The Sound of Music)، فیلم موزیکال کلاسیک محصول ۱۹۶۵ که داستان آن در دوران حکومت نازیها در اتریش میگذرد، «چه زندگی شگفتانگیزی» (It’s a Wonderful Life)، فیلم محبوب کریسمسی ساخته فرانک کاپرا، و «مردم عادی» (Ordinary People)، درام خانوادگی تلخ و گزنده ساخته رابرت ردفورد، را نیز در فهرست فیلمهای مورد علاقه خود قرار داده است.
انتخاب «زندگی زیباست» از سوی پاپ لئوی چهاردهم، بدون شک بار دیگر بحثها درباره این فیلم و نحوه بازنمایی هولوکاست در هنر و سینما را تشدید خواهد کرد. این موضوع، همواره یکی از چالشبرانگیزترین و حساسترین موضوعات در عرصه فرهنگ و هنر بوده است و انتخاب پاپ لئوی چهاردهم، نشان میدهد که این بحثها همچنان ادامه دارند.
