«محبت نیوز»-کلیسای ارتدکس روسیه با سرعتی چشمگیر در حال گسترش حضور و نفوذ خود در سراسر قاره آفریقا است؛ اقدامی که برخی آن را بخشی از استراتژی «قدرت نرم» کرملین و برخی دیگر، تنها آنرا یک فعالیت مذهبی میدانند.
بر اساس گزارشها، تا فوریه ۲۰۲۴، شمار کلیساهای ارتدکس روسی در آفریقا به ۳۵۰ کلیسا رسیده است که توسط بیش از ۲۵۰ کشیش اداره میشوند. این جهش در حالی رخ داده است که تا دو سال پیش از آن، یعنی در سال ۲۰۲۲، این کلیسا تنها یک نمایندگی رسمی در آفریقای جنوبی داشت. مراسم و موعظه ها در این کلیساها بیشتر به زبان روسی ایراد و سپس برای حضار به زبانهای محلی ترجمه میشود.
یکی از دلایل اصلی این رشد سریع، تسهیل و تسریع فرآیند پیوستن روحانیون محلی به کلیسای روسیه در مقایسه با رقیب سنتی آن، «پاتریارکنشین ارتدکس یونانی اسکندریه و تمام آفریقا» است. این مرکز مستقر در مصر، در حال حاضر حدود ۱.۳ میلیون پیرو در قاره آفریقا دارد.
آلکسی، یک کشیش از ماداگاسکار، در گفتگو با بلومبرگ، تجربه شخصی خود را به عنوان نمونهای از این روند بیان کرد. او میگوید پس از سالها انتظار برای پیوستن به کلیسای یونان، کلیسای روسیه او را با «آغوش باز» پذیرفت. مسیر او برای رسیدن به مقام کشیشی شامل یک دوره آموزشی آنلاین، تحصیل در یک مدرسه الهیات در مسکو و سه ماه خدمت عملی بود. او همچنین به جذابیتهای مالی اشاره کرده و اظهار داشت که حقوق پیشنهادی به کشیشان، امکان «یک زندگی آبرومندانه، بیمه درمانی و تأمین هزینه تحصیل فرزندان» را فراهم میکند.
با این حال، این گسترش مذهبی با جنجالهای سیاسی نیز همراه بوده است. کلیسای ارتدکس روسیه در طول تهاجم این کشور به اوکراین، موضعی همسو با دولت روسیه اتخاذ کرده است. در سال ۲۰۲۲، پاتریارک کیریل، رهبر کلیسای ارتدکس مسکو، با بیان اینکه کشته شدن در جنگ «تمام گناهان را پاک میکند»، با انتقادات گسترده و اتهام ارتداد مواجه شد.
در پی این همسویی، ادعاهایی مبنی بر اینکه کلیسای روسیه در آفریقا به عنوان ابزاری برای جذب نیروهای جنگی برای مسکو عمل میکند، مطرح شده است. با این حال، مقامات کلیسا این اتهامات را به شدت رد میکنند.
متروپولیتن کنستانتین، اسقف اعظم کلیسای روسیه در آفریقا، در بیانیهای این گزارشها را «دروغ و افترایی» خواند که با هدف منحرف کردن اذهان از فعالیتهای اصلی کلیسا منتشر میشود. او گفت: «نشریات کذبی در رسانهها منتشر شده که ادعا میکنند کلیسای ما شهروندان آفریقایی را برای شرکت در عملیات نظامی استخدام میکند… و ساکنان این قاره را با وعده تحصیل یا اشتغال در روسیه فریب داده و به مناطق جنگی میفرستد.»
در حالی که کلیسای ارتدکس روسیه اصرار دارد که تمرکز اصلیاش بر فعالیتهای تبلیغی، مراسم مذهبی و آموزههای الهیاتی است، سایه سنگین سیاست و اتهامات مربوط به همسویی با اهداف ژئوپلیتیک کرملین، همچنان بر فعالیتهای این نهاد مذهبی در آفریقا سایه افکنده است.
