«محبت نیوز»- کلیسای حواری ارمنی، همانند کلیساهای ارتدکس، امسال عید پاک (زاتیک) را در تاریخ ۱۲ آوریل طبق تقویم خاص خود جشن میگیرد. این مناسبت مسیحی با شور و اشتیاق فراوان و نمادهای خاصی همراه است که ریشههای عمیقی در سنت و آموزههای مسیحیت ارمنی دارند.
نماد تخممرغ و آموزههای گریگور تاتواتسی
تخممرغهای رنگی، بهویژه به رنگ قرمز، بارزترین نماد این جشن هستند. تخممرغ، نمادی از رستاخیز و آغاز زندگی جدید محسوب میشود و رنگ قرمز آن، یادآور خون مسیح است که برای نجات بشریت بر روی صلیب ریخته شد. قدیس گریگور تاتواتسی، معلم مسیحی و فیلسوف برجسته قرن چهاردهم، تخممرغ را نماد صلح دانسته و پوسته آن را به آسمان، غشاء را به هوا، سفیده را به آب و زرده را به زمین تشبیه کرده است. ایمانداران مسیحی با رنگ آمیزی تخممرغ به رنگ قرمز، نجات خود را اعلام میکنند.
شب زندهداری و سلام عید پاک
در شب زندهداری عید پاک، موسوم به «چاراگالوجتس»، مردم با تخممرغ در دست شرکت میکنند و منتظر اعلام رستاخیز میمانند که پایان روزه را رقم میزند. ایمانداران مسیحی به یکدیگر می گویند: «مسیح از مردگان برخاسته است»
سنت جوانه زدن غلات و عروسکهای نمادین
پس از عید پاک، دورهای پنجاه روزه تا پنطیکاست که در ارمنی به آن «خینانک» یا «خونوک» میگویند، آغاز میشود. از سنتهای کهن این دوره، جوانه زدن غلات است؛ چند روز قبل از زاتیک، گندم یا عدس در ظرفی کوچک کاشته شده و در معرض نور قرار میگیرد. این جوانههای سبز نماد تجدید، زندگی و برکت هستند و روی میز عید پاک قرار میگیرند. ارمنیان غربی اغلب این جوانهها را با روبان قرمز تزئین میکنند تا سالی آرام و شاد را تضمین کنند.
همچنین، بلافاصله پس از «بارکندان» (آخرین ضیافت قبل از چهل روز روزه)، دو عروسک «اوتیس تات» و «آکلاتیز» در خانههای ارمنی ظاهر میشوند. اوتیس نماد فراوانی و شادی و آکلاتیز نماد پرهیز و نظم است. این دو عروسک نمادی از سفر درونی انسان از فراوانی به پرهیز و سپس به شادی رستاخیز هستند.
آیین باستانی آندستان
عید پاک ارمنیها آیینی منحصر به فرد به نام «آندستان» نیز دارد که تبرک چهار نقطه اصلی است. تنها کلیسای حواری ارمنی این سنت را حفظ کرده است. در این آیین، حرکت کشیش به صورت دایرهای در داخل یا اطراف کلیسا انجام میشود و چهار جهت اصلی – شرق (معنویت)، غرب (دولت)، جنوب (باروری) و شمال (مردم و سکونتگاهها) – متبرک میشوند. این مراسم الگوی ایدهآل میهن را بر پایه ایمان، رفاه و وحدت شکل میدهد. ریشههای آندستان به دوران پیش از مسیحیت بازمیگردد.
