«محبت نیوز»- تیمی از باستانشناسان اسرائیلی و آلمانی از کشف حیرتانگیز بقایای ۸۹ اسکلت در یک آبانبار باستانی در «تل آزکاه»، واقع در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی اورشلیم، خبر دادند. نکته قابل توجه این است که بیشتر این بقایا متعلق به نوزادان و کودکان خردسال است و به گفته محققان، این اولین کشف از نوع خود در اسرائیل به شمار میرود.
دکتر اودد لیپشیتس، استاد باستانشناسی دانشگاه تلآویو و سرپرست این کاوش، به همراه هیلا مِی، انسانشناس رهبری این کاوش را بر عهده داشتند. تجزیه و تحلیل استخوانشناسی نشان میدهد که حدود ۹۰ درصد از افراد مدفون شده زیر پنج سال و بیش از ۷۰ درصد زیر دو سال سن داشتهاند.
تاریخگذاری رادیوکربن، گونهشناسی سفال و چینهشناسی (مطالعه لایههای خاک و سنگ) همگی نشان میدهند که این تدفینها به قرن پنجم پیش از میلاد مسیح بازمیگردد. در آن دوران، تل آزکاه بخشی از استان یهودای ایرانی بود، نامی که امپراتوری ایران پس از فتح منطقه به آن اعطا کرده بود.
این آبانبار در ابتدا توسط کنعانیها برای ذخیره آب حفر و در طول عصر آهن مورد استفاده قرار میگرفت. اما حدود سال ۵۸۶ پیش از میلاد، پس از فتح یهودا و ویرانی اورشلیم توسط بابلیها،متروکه شد. محققان میگویند پس از چندین دهه متروکه ماندن و با قرار گرفتن منطقه تحت حکومت ایرانیان، این آبانبار خشک به کاربری جدیدی برای تدفین بدل شد.
رد فرضیههای خشونت و فاجعه
تیم تحقیقاتی تأکید میکند که هیچ مدرکی از آسیب، سوختگی یا بریدگی روی استخوانها یافت نشده است، که احتمال خشونت، قربانی آیینی یا نوزادکشی را به شدت کاهش میدهد. روزنامه تایمز اسرائیل خاطرنشان کرد که تنوع سنی کودکان و بررسی لایههای رسوبات نیز نشان میدهد که این آبانبار حدود یک قرن برای تدفین مورد استفاده قرار گرفته و این امر وقوع یک رویداد فاجعهبار مانند طاعون یا قتل عام را رد میکند.
تیم تحقیقاتی این فرضیه را مطرح کرده است که این محل دفن به نوزادانی اختصاص داده شده بود که پیش از از شیر گرفته شدن (مرحلهای که در جوامع باستانی تا سن دو یا سه سالگی ادامه داشت) از دنیا میرفتند. محققان اظهار داشتند که کودکانی که پیش از رسیدن به این نقطه عطف فوت میکردند، ممکن است به عنوان عضوی کامل از جامعه شناخته نمیشدند و بنابراین قبرهای جداگانهای برای آنها در نظر گرفته نشده است.
دکتر لیپشیتس برای پشتیبانی از این نظریه به متون کتاب مقدس، از جمله داستان حنا در کتاب اول سموئیل و روایت برگزاری جشن از شیر گرفتن اسحاق در سفر پیدایش ۲۱، استناد کرد و گفت: «سموئیل پیش از از شیر گرفتن “هویت خود را نداشت.”»
ادوات تدفین و تفکیک از موارد دفع نوزاد
با این حال در کنار بقایای اجساد، باستانشناسان کوزههای سفالی، هاونهای سنگی و قطعات کوچک جواهرات، از جمله مهرهها، گوشوارههای مسی و انگشترها را یافتند. این پیشکشهای کوچک به طور قابل توجهی با گورهای گودالی یا مقبرههای سنگی معمول برای دفن بزرگسالان در دوره پارسیان متفاوت بود.
دکتر لیپشیتس معتقد است که این کشف میتواند به حل معمای دیرینه عدم کشف بقایای نوزادان در کاوشهای گورستانهای عصر آهن و دوره پارسیان در منطقه کمک کند. پدیدهای مشابه در مکانهای دیگری مانند جزیره آستیپالیا یونان (با بیش از ۲۴۰۰ تدفین نوزاد) و چاههای خارج از آتن نیز مستند شده است.
در حال حاضر، استخراج دی ان ای از چندین نمونه در حال انجام است. محققان امیدوارند که نتایج این تحلیلها، قومیت، جنسیت و روابط خانوادگی کودکان دفن شده را روشن کند. توضیح حضور تعداد کمی از افراد مسنتر در میان این بقایا دشوارتر است و تیم به صورت آزمایشی این فرضیه را مطرح کرده است که آنها ممکن است از طبقه اجتماعی پایین، کسانی که دور از آرامگاه خانوادگی خود فوت کردهاند، یا مادران جوانی باشند که هنگام زایمان از دنیا رفته و در کنار نوزادان مردهشان دفن شدهاند.
