«محبت نیوز»- امسال در یک اتفاق نادر تمامی شاخههای مسیحیت به صورت همزمان، با هم جشن رستاخیز مسیح را برگزار کردند. این اتحاد تاریخی خبر خوشی برای جهان مسیحیت است اما در زادگاه مسیحیت و خانه قدیمیترین جوامع مسیحی جهان شرایط چگونه است؟
آندریا پاچینی، کشیش و مدرس الهیات در دانشکده الهیات شمال ایتالیا، به مدیا لاین گفت: «آینده روشنی برای جوامع مسیحی خاورمیانه متصور نیست. دولتها ممکن است تضمینهایی ارائه دهند، اما جنگ، بیثباتی و ترس از آینده زندگی مسیحیان را در این منطقه به چالش کشیده است.»
به گفته پاچینی، سه بحران عمده تاکنون برای مسیحیان خاورمیانه وجود داشته است: «نخست حمله اعراب مسلمان سپس فجایع قرن بیستم از جمله نسلکشی ارامنه در دوران عثمانی و اکنون بحران مهاجرت گسترده مسیحیان از منطقه.»
دکتر برنارد سابلا، استاد بازنشسته جامعهشناسی در دانشگاه بیتلحم، نیز به افول مسیحیان در خاورمیانه اشاره کرد و گفت که این جامعه «از قدیمیترین جوامع جهان است.»
سابلا به مدیا لاین گفت: «شما قبطیها را در مصر دارید که جمعیتشان حدود ۱۲ میلیون است. آشوریها در عراق پیشتر ۱.۳ میلیون نفر بودند و اکنون حدود سیصدهزار نفر هستند. مارونیها در لبنان نیز حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد جمعیت را تشکیل میدهند. در کل، حدود ۱۵ میلیون مسیحی در منطقه حضور دارند.»
او تاکید کرد که منطقه به صلح واقعی نیاز دارد؛ نه فقط بین دولتها، بلکه بین مردم. بدون صلح، اقلیتها به ترک منطقه ادامه خواهند داد. ما به رویکردی سیاسی نیازمندیم که همه را در بر بگیرد: مسیحیان، ایزدیها و کردها. در غیر این صورت، کل منطقه آسیب خواهد دید.
پاچینی به تفاوتهای ملی اشاره کرد و گفت: «مسیحیان اسرائیل، مثل مسیحیان عرب ناصره یا حیفا، از ثبات اجتماعی و اقتصادی خوبی برخوردارند، اگرچه گاهی با تبعیضهایی روبرو هستند. در مقابل، مسیحیان فلسطین، عراق و سوریه شرایط بسیار دشوارتری دارند.»
کشیش هوگو فابیان آلانیس، مبشر مسیحی از آرژانتین که هشت سال گذشته را در حلب سپری کرده است، هشدار داد که پس از سقوط بشار اسد، رئیسجمهور سابق سوریه، موج جدیدی از ترس به وجود آمده است.
او به مدیا لاین گفت: «این آزار و اذیت هنوز آشکار نیست، اما هیچکس نمیداند آینده چه خواهد شد. ما قتلعام علویان را دیدهایم. مقامات میگویند که به دنبال جنایتکاران رژیم سابق هستند، اما مردم واهمه دارند.»
کلیسایی که پدر آلانیس در آن خدمت میکند بخشی از مأموریت کاتولیک لاتین است و مدارس، خوابگاهها، برنامههای غذایی و کلینیکهای بهداشتی را برای مردم محلی، به ویژه سالمندان و دانشجویان، فراهم می سازد. او توضیح داد: «حقوقها حدود ۲۰ تا ۳۰ دلار در ماه است. خانوادهها برای گذران زندگی حداقلی به ۴۰۰ دلار نیاز دارند.»
آنها روزانه به ۳۰۰ سالمند ساکن حلب که نمیتوانند از خانه خود خارج شوند، وعدههای غذایی ارائه میدهند. کشیش آلانیس گفت: «مردم حتی به مایحتاج اولیه مثل گرمایش در زمستان و آب گرم دسترسی ندارند. کلیسا سعی میکند از مردم حمایت کند و به آنها کمک کند تا این روزهای سخت را پشت سر بگذارند. این کشور آنهاست و ما میخواهیم نشان دهیم که کلیسا در کنارشان ایستاده است. ما همچنین با مقامات جدید همکاری داریم.»
با این حال، او به زیبایی همزیستی اشاره کرد: «رابطه مسیحیان و مسلمانان اینجا دوستانه و محترمانه است. با وجود همه مشکلات، سوریه همچنان این روابط را حفظ کرده است.»
پدر آلانیس افزود: «کاتولیکها، ارتدوکسها، پروتستانها همگی با هم همکاری میکنند. من در جلساتی با آنها و حتی با رئیسجمهور جدید سوریه شرکت کردهام. افراد مسئول توانمند به نظر میرسند، اما بازسازی کشور زمان زیادی میطلبد.»
در همین حال، کلیسای مارونی در لبنان شاهد کاهش سریع اعضای خود است.
کشیش آنتوان دوایهی، جانشین پاتریارک مارونی در اورشلیم، به مدیا لاین گفت: «در اواسط قرن بیستم، مسیحیان ۷۵ درصد جمعیت لبنان را تشکیل میدادند. امروز به حدود ۳۰ درصد کاهش یافتهاند.»
او توضیح داد: «مارونیها در مورد ازدواج ذهنی بازند و بسیاری خارج از فرقه خود ازدواج میکنند، چه با سایر مسیحیان و چه حتی مسلمانان. نسلهای اول مهاجران گهگاه به لبنان بازمیگشتند، اما نسلهای بعدی ارتباط خود را با وطن از دست میدهند، بهویژه پس از فوت بزرگان.»
دوایهی همچنین گفت که لبنان کشوری است که هنوز مسیحیان میتوانند آزادانه ایمان خود را بیان کنند.
او تاکید کرد: «لبنان آزادی مذهبی را تضمین میکند و ۱۸ جامعه دینی را به رسمیت میشناسد. این کشور هنوز چراغ امید مسیحیان در خاورمیانه است. حضور و مقاومت مسیحیان لبنان به دیگران امید میدهد. کلیسای مارونی همچنان تکیه گاه اخلاقی و معنوی برای همه مسیحیان منطقه است.»
کشیش دوایهی امیدوار است این همزیستی در اورشلیم نیز حفظ شود، هر فرقه محل عبادت خاص خود را دارد و بیشتر روحانیون با احترام رفتار میکنند. اورشلیم برای همه ما مقدس است.
بیت لحم، زادگاه عیسی مسیح نیز کمابیش وضعیتی مشابه را تجربه میکند. مسیحیان که زمانی اکثریت جمعیت این شهر را تشکیل می دادند اکنون به حدود ۲۲۰۰۰ نفر از جمعیت ۱۰۰۰۰۰ نفری بیتلحم کاهش یافته است. این جمعیت شامل ارتدوکسهای یونانی، کاتولیکهای لاتین، ملکیها، سریانیها، قبطیها و ارمنیهاست.
مسیحیان این شهر می گویند حضور بیش از ۹۰۰ ایست بازرسی اسرائیلی در کرانه باختری یکی از مشکلهای این شهر است. با این حال گفته میشود «مسیحیان بیتلحم زندگی خوبی دارند و نشانهای از تبعیض علیه انان وجود ندارد.»
به گفته کشیش پاچینی، مصر مسیر مثبتی برای مسیحیان خود فراهم کرده است: «در ۱۰ سال گذشته، در دوره ریاستجمهوری عبدالفتاح السیسی، مسیحیان به ویژه قبطیها از قوانین تسهیلکننده ساخت کلیساها و دید عمومی بهتر برخوردار شدهاند. اتحاد قوی کلیسای قبطی با دولت نقش کلیدی داشته است.»
او افزود که مسیحیت در منطقه به چهار خانواده کلیسایی تقسیم شده است: کلیساهای ارتدوکس شرقی، کلیساهای کاتولیک شرقی مانند مارونیها، کلیسای کاتولیک لاتین، و جوامع پروتستان به ویژه انجیلیها.
همچنین جوامع مهاجر از فیلیپین، هند و آفریقا در منطقه در حال رشد هستند که باعث افزایش جمعیت مسیحی شده است. در کشورهایی مانند امارات و عمان چارچوبهای قانونی جدیدی برای اماکن عبادی به ویژه برای کاتولیکها و انجیلیها ایجاد شده است.
پترا هلدت، مدیر انجمن برادری تحقیقات الهیات جهانی در اسرائیل، میگوید که تعداد اندکی انجیلی در منطقه هستند اما آنها ارتباطات جهانی قوی دارند. «آنها در خارج از کشور توسط هزاران نفر پشتیبانی میشوند و در جاهایی مانند ایران کلیساهای خانگی در حال رشد است. ایمان در این کشور به صورت بیصدا از طریق شبکههای اجتماعی و دعا گسترش مییابد.»
او اشاره کرد که انجیلیها راحتتر در جامعه ادغام می شوند و این تا حدی نامرئی بودن از آنان محافظت می کند.
هلدت گفت، در حالی که مسیحیان سنتی در بسیاری از نقاط با آزار و فشار مواجهاند، اسرائیل به انجیلیها اجازه میدهد ایمان خود را علنی ابراز کنند.
انجیلیها بیشتر به کسانی که به دنبال ایمان شخصی و سادگی هستند جذب میشوند. هلدت گفت: «آنها خلأهای کلیساهای تاریخی را پر میکنند.»
او همچنین به پیوندهای جهانی قوی در منطقه اشاره کرد و گفت که وقتی مسیحیان مورد آزار قرار میگیرند، فارغ از تعلق کلیسایی، متحد هستند. «ما باید به معضل مهم اشاره کنیم که اسلام میخواهد مسیحیت را از منطقه بیرون کند، مانند اتفاقی که برای یهودیان رخ داد.»
در منطقهای که جنگ و سیاست آن را به تباهی کشانیده است، جشن مشترک عید پاک امسال میان مسیحیان ارتدکس و کاتولیک نمادی نادر از وحدت است. از محلههای ویران حلب تا خیابانهای خلوت بیتلحم، از پشتبامهای تاریخی اورشلیم تا کلیساهای خانگی ایران، همهی مسیحیان در ایمان به خداوند با یکدیگر متحد هستند.
آلانیس گفت: «پیام عید پاک امید است. بله، ما صلیبهای خود را بر دوش میکشیم — نه فقط اینجا، بلکه در سراسر جهان. همه ما صلیبهایی برای حمل داریم، اما رستاخیز به ما یادآوری میکند که این پایان نیست و ما تنها نیستیم.»
پدر دوایهی موافق است: «زیباست که همه مسیحیان امسال عید پاک را با هم جشن میگیرند. اما مهمتر از تاریخ این جشن، دعوت به عشق است — عشق به همدیگر و احترام به کلیساهای یکدیگر، چه ارتدوکس و چه کاتولیک.»
منبع : اورشلیم پست
