«محبت نیوز»- باستانشناسان در کاوشهای اخیر خود در زیر میدان دیوار ندبه، موفق به کشف یک «میکوه» (حمام آیینی) شدند که قدمت آن به حدود دو هزار سال پیش و اواخر دوره معبد دوم بازمیگردد. این حمام که در دل سنگ تراشیده شده، به گفته محققان، تصویری زنده از زندگی روزمره و مذهبی ساکنان اورشلیم در آستانه تخریب این شهر توسط امپراتوری روم در سال ۷۰ میلادی ارائه میدهد.
به گزارش سازمان آثار باستانی اسرائیل (IAA)، این کشف در جریان حفاریهای مشترک این سازمان و بنیاد میراث دیوار غربی صورت گرفته است. محل کشف در نزدیکی خرابههای معبد باستانی یهودیان، بین پل بزرگ و طاق رابینسون واقع شده که در گذشته یکی از ورودیهای اصلی به محوطه معبد بوده است.
آری لوی، مدیر این حفاری از سوی سازمان آثار باستانی اسرائیل، با اشاره به کشف بقایای خاکستر در این حمام آیینی، آن را «گواهی خاموش بر تخریب بزرگ اورشلیم» توصیف کرد. تخریب معبد دوم توسط رومیها نه تنها به کشتار و آوارگی گسترده یهودیان منجر شد، بلکه به سنت قربانی که مرکزیت عبادت در آن دوران بود، پایان داد.
این حمام آیینی مستطیلشکل با ابعاد ۳.۰۵ در ۱.۳۵ متر و عمق ۱.۸۵ متر، دارای چهار پله سنگی است که به داخل آن راه مییابد. به گفته لوی، «اورشلیم یک شهر معبدمحور بود و این کشف نشان میدهد که قوانین طهارت چگونه با زندگی روزمره مردم در هم تنیده بود.»
در کنار این حمام، ظروف سنگی متعددی نیز یافت شده است. کارشناسان دلیل استفاده از این ظروف را باورهای هلاخایی (فقه یهودی) میدانند، زیرا برخلاف سفال و فلز، سنگ ناپاکی آیینی را به خود جذب نمیکند و برای استفاده مکرر مناسب بوده است.
مردخای الیاو، مدیر بنیاد میراث دیوار غربی، این یافته را «نمادی از توانایی قوم اسرائیل برای گذار از ویرانی به نوسازی» خواند.
همچنین امیخای الیاهو، وزیر میراث فرهنگی اسرائیل، با تأکید بر اهمیت این کشف، آن را عاملی برای تقویت درک از زندگی مذهبی در اورشلیم باستان دانست و بر لزوم ادامه کاوشهای باستانشناسی برای حفظ حافظه تاریخی تأکید کرد.
این یافته جدید در ادامه اکتشافات مهم دیگری در این منطقه صورت میگیرد. در اوایل سال جاری نیز یک قطعه سفال کوچک با کتیبهای به خط میخی مربوط به دوره معبد اول (حدود ۲۷۰۰ سال پیش) کشف شد که به مکاتبات رسمی میان پادشاهی یهودا و امپراتوری آشور اشاره داشت.
