«محبت نیوز»- در نشست علمی «زیست مقدس» که به میزبانی مدرسه علمیه خاتمالاوصیا برگزار شد، آیتالله علیاکبر رشاد، رئیس شورای عالی حوزه علمیه تهران، به تبیین مفهوم «عالم دینی تراز» پرداخت. وی در این نشست با تأکید بر این نکته که صرف داشتن اطلاعات دینی، فرد را به عنوان عالم دینی مطرح نمیکند، اظهار داشت که عالم دینی باید تجسم دین در چهره، رفتار و معاشرت خود باشد.
آیتالله رشاد با بیان اینکه «روحانی بیاخلاق، روحانی نیست؛ حتی اگر سه جلد کتاب اخلاق نوشته باشد»، بر لزوم الگوگیری طلاب جوان از اشخاصی همچون آیتالله مقدس تأکید کرد. وی ضمن انتقاد از کاربرد سطحی واژه «روحانی»، ریشه این اصطلاح را برگرفته از فرهنگ مسیحیت دانست و توضیح داد: «اصطلاح روحانی از فرهنگ مسیحیت وارد ادبیات ما شده است. در آنجا روحانی به معنای راهب گوشهنشین و تارک دنیاست. در حالی که عالم دینی در منطق اهلبیت در جامعه حضور دارد، با مردم زندگی میکند، اما اسیر دنیا نیست.»
آیتالله رشاد بدون در نظر گرفتن خدمات گسترده و نقش پررنگ کشیشان مسیحی در جوامع مختلف و حتی بیاطلاع از معنای دقیق روحانی، چنین اظهاراتی را مطرح میکند که بررسی عملکرد روحانیت شیعه در ایران طی نیم قرن گذشته با انتقادات جدی روبرو بوده است. برخی از صاحبنظران معتقدند که در این دوره، شاهد فساد ساختاری، تحجر فکری، رانتخواری، ظلم سیستماتیک و انواع مفاسد اخلاقی، اجتماعی و سیاسی به نام دین بودهایم. این انتقادات، پرسشهایی را در مورد «آثار مثبت روحانیت شیعه» مطرح کرده است.
در شرایط بحرانی اقتصاد، جامعهای که با فقر و نابرابری دست به گریبان است، ناامیدی جوانان و انحطاط فرهنگی، به نظر میرسد که عملکرد روحانیت شیعه تأثیرات منفی عمیقی بر زندگی مردم داشته است.
بسیاری بر این باورند که دینداری مردم نسبت به قبل از انقلاب در وضعیت نامطلوبتری قرار دارد؛ چراکه حکومتی کردن دین و استفاده ابزاری از آن برای مشروعیتبخشی به قدرت، به تدریج باعث کاهش مقبولیت مناسک دینی در میان مردم شده است. انکارناپذیر است که علیرغم حاکمیت یک حکومت دینی در ایران، دینگریزی در ایران افزایش یافته است و این مسئلهای است که حتی برخی از روحانیون نیز به آن اذعان دارند.
واقعیت این است که در ایران پس از سال 1357، وجود امتیازات دنیوی ناشی از دین دولتی و سلطه بلامنازع نظام دینی، در عمل سبب گسترش ریاکاری دینی و دینداری کاسبکارانه در بین آخوندها شده است. این وضعیت، برخلاف ادعای آیتالله علیاکبر رشاد، نشان میدهد که اکثر روحانیون شیعه نه تنها با مردم زندگی نمیکنند، بلکه به شدت اسیر دنیا شدهاند. این چنین تناقضها و دوگانهها و ریاکاریهایی است که مردم را نسبت به نهاد روحانیت شیعه به شدت بدبین کرده است.
