«محبت نیوز»- ایران در حالی به استقبال نوروز میرود که سه هفته پس از آغاز جنگ و کشته شدن شمار زیادی از مقامات بلندپایه جمهوری اسلامی، با شرایطی بیسابقه و چالشهای عمیق دست و پنجه نرم میکند. غیبت مجتبی خامنهای، رهبر جدید، در انظار عمومی و تلاشهای حکومت برای کنترل فضای عمومی و مهار اعتراضات احتمالی، فضای کشور را در آستانه سال نو، ملتهبتر کرده است.
نوروز امسال تحتالشعاع تحولات اخیر قرار گرفته است. در حالی که هر سال سخنرانی نوروزی رهبر جمهوری اسلامی به عنوان ابزاری کلیدی برای مشروعیتبخشی به نظام تلقی میشد، مجتبی خامنهای که پس از کشته شدن علی خامنهای در ۸ مارس به این سمت منصوب شد، تا کنون در انظار عمومی ظاهر نشده است. این عدم حضور، گمانهزنیها درباره مشکلات جسمانی یا احتمال کشته شدن رهبر جدید را تقویت کرده است.
دولت ایران همچنین ۴۰ روز عزای عمومی برای علی خامنهای اعلام کرده و در تلاش است تا جشنهای عمومی نوروز را محدود و حتی ممنوع کند تا توجه جامعه به مراسم عزاداری طرفداران نظام جلب شود. مقامات، هرگونه جشن عمومی را بیاحترامی به «رهبر کشته شده» و فرصتی برای «دشمنان» تلقی میکنند.
چهارشنبهسوری؛ ندای همبستگی ملی
در این میان، جشن باستانی چهارشنبهسوری نیز همواره با مخالفت متعصبان مذهبی روبرو بوده است. شاهزاده رضا پهلوی از ایرانیان خواست تا چهارشنبهسوری را به «نمادی از همبستگی ملی» تبدیل کرده و از هرگونه درگیری با نیروهای رژیم پرهیز کنند. وی همچنین به «عوامل سرکوب» هشدار داد که از ساعت ۶ بعد از ظهر به بعد «خیابانها، کوچهها و محلات را تخلیه کنند و در مقابل مردم نایستند.»
حملات هدفمند و تضعیف ساختار امنیتی
حملات اخیر ایالات متحده و اسرائیل به ایران، به ترور چهرههای کلیدی نظیر علی لاریجانی، غلامرضا سلیمانی (فرمانده بسیج) و اسماعیل خطیب (وزیر اطلاعات) منجر شده و با هدف از بین بردن ساختار دولت امنیتی جمهوری اسلامی صورت گرفته است. گزارشها حاکی است در روز اول جنگ، حدود چهل مقام ارشد در لایههای مختلف فرماندهی، اطلاعات، توسعه تسلیحات و سرکوب داخلی هدف قرار گرفته و کشته شدند. هدف از این حملات، ناکارآمد کردن ساختار فرماندهی ایران با قطع جریان اطلاعات بین تهران و واحدهای نظامی پراکنده آن عنوان شده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اذعان کرده است که واحدهای نظامی رژیم « آتش به اختیار شدهاند.» این وضعیت منجر به حملات موشکی و پهپادی ناهماهنگ به اهدافی در خلیج فارس، ترکیه و آذربایجان شده که نیروهای مسلح ایران قادر به تأیید یا توقف آنها نیستند.
ترور همزمان حسین جبلی عاملیان و رضا مظفرینیا، رئیس و رئیس سابق سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی (SPND)، ضربه مهلکی به توانایی ایران در بازسازی زیرساختهای نظامی و برنامه هستهای وارد کرده است. تحلیلگران معتقدند که جایگزینی دانش سازمانی از دست رفته، دشوارتر از جایگزینی سختافزار است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز به صراحت تضعیف توانایی جمهوری اسلامی برای سرکوب مخالفان داخلی را هدف اصلی این عملیات عنوان کرده است.
نقش شهروندان و چالشهای کنترل اطلاعات
در میانه این وقایع، گزارشها نشان میدهد که اطلاعات منتشر شده توسط شهروندان ایرانی از طریق رسانههای اجتماعی، نقش مهمی در این حملات داشته است. این امر، با وجود قطع اینترنت، چالشهای جدیدی را برای رژیم در کنترل اطلاعات و ارتباطات ایجاد کرده است.
با وجود همه این چالشها، رژیم ظاهرن همچنان پابرجاست و به طور علنی توسط سپاه پاسداران اداره میشود که قدرت خود را بیش از هر زمان دیگری در تاریخ خود تثبیت کرده است. تحلیلگران هشدار میدهند که دکترین دفاع موزائیکی جمهوری اسلامی برای بقا در برابر «حذف رأس فرماندهی» طراحی شده بود، اما برای حذف همزمان تمامی افرادی که میتوانستند مانع سقوط حکومت شوند، طراحی نشده بود.
با این اوصاف نوروز پیش رو، با توجه به شرایط حساس کنونی، آزمونی بزرگ برای سنجش میزان تضعیف ماشین سرکوب رژیم و واکنش جامعه ایران خواهد بود.
