«محبت نیوز»- چراغهای روغنی به مدت بیش از سه هزار سال از رایجترین منابع روشنایی در جهان بودند. با این حال، در دوران امپراتوری روم و سپس بیزانس، بسیاری از این چراغها نه تنها ابزار روشنایی، بلکه به آثار هنری ظریف و پرجزئیات تبدیل گشتند.
یکی از نمونههای جالب توجه، چراغ آویزی برنزی موجود در مجموعه موزه هنر متروپولیتن نیویورک است که نزدیک به ۱۶۰۰ سال پیش در سوریه، بخشی از امپراتوری بیزانس آن زمان، ساخته شد. این چراغ به شکل پای راست انسانی صندلپوش است که احتمال دارد حامل پیامهای مهم مسیحی بوده باشد.
این چراغ برنزی بسیار کوچکتر از یک پای واقعی است و تنها ۸٫۳ سانتیمتر طول دارد. زنجیر آویز آن نیز همچنان به بدنه متصل است و بیش از ۴۳ سانتیمتر طول دارد. انگشت شست پا در کنار دهانه چراغ، محلی که فتیله در آن قرار میگرفت و شعله از آن زبانه میکشید، جای گرفته است.
روی این پا صندلی به چشم میخورد که بندهای آن به دور مچ گره خوردهاند. کف صندل با نقش صلیب گامادیون تزئین شده است؛ نمادی که در جهان بیزانسی به عنوان شکل خاصی از صلیب محسوب میشد و نشانه خوشیمنی و سعادت بود. این نقش در ظاهر شبیه صلیب شکسته است، اما در این زمینه تاریخی و مذهبی معنایی متفاوت از کاربردهای امروزی آن داشته است.
در پشت چراغ، نزدیک مچ پا، روزنهای برای ریختن روغن تعبیه شده بود. درپوش این بخش نیز با یک صلیب تزئین شده است و همین ویژگی بهروشنی نشان میدهد که این شیء متعلق به جامعه مسیحیان بوده است.
در مسیحیت نخستین، چراغهای روغنی و نوری که از آنها ساطع میشد تنها کاربرد عملی نداشتند. نور، استعارهای از هدایت الهی و روشنشدگی روحانی به شمار میرفت.از این رو به باور باستانشناسان این چراغ به آیهای مشهور از مزمور ۱۱۹ اشاره دارد: « کلام تو چراغ پای من و نور راه من است»
به همین دلیل، این چراغ کوچک برنزی تنها یک وسیله روشنایی نبود؛ بلکه شیئی سرشار از نمادهای دینی بود که در قالب یک اثر هنری ظریف و خلاقانه به نمایش گذاشته میشد.
