«محبت نیوز»- در چین، ایمان به عیسی مسیح بهعنوان تنها راه رسیدن به حیات ابدی، از سوی دولت «الهیات فرقهای» تلقی میشود. در روسیه، مسیحیان برای تبلیغ باید از دولت مجوز بگیرند؛ مجوزی که اغلب صادر نمیشود. در ایران، دولت از شبکه نظارت دیجیتال داخلیِ توسعهیافته خود برای سرکوب مسیحیان استفاده کرده است. در کره شمالی نیز فقط داشتن یک جلد کتاب مقدس میتواند به زندانی شدن سه نسل از خانواده یک مسیحی در اردوگاههای کار اجباری منجر شود.
این الگوهای سرکوب ممکن است در ظاهر بیارتباط به نظر برسند، اما در واقع از طریق اتحادی ایدئولوژیک علیه مسیحیت به یکدیگر مرتبطاند.
همکاران من، بردلی بومن، الین دزنسکی و مارک مونتگومری، در کتاب جدید خود با عنوان «محور متجاوزان: مقابله با همکاری چین، روسیه، ایران و کره شمالی» مستند کردهاند که چگونه چین، روسیه، ایران و کره شمالی بهطور فزایندهای «در حوزههای اقتصادی، سایبری، فناوری و نظامی به شیوههایی با یکدیگر همکاری میکنند که امنیت ایالات متحده را تهدید کرده و احتمال وقوع جنگهای بزرگ همزمان را افزایش میدهد».
بااینحال، همانطور که کتاب «محور متجاوزان» توضیح میدهد، همکاری میان این چهار کشور اقتدارگرا به تقویت سرکوب داخلی آنها نیز کمک میکند. اگرچه هر یک از این رژیمها اهداف متفاوتی را دنبال میکند، دستکم یک گروه وجود دارد که هیچکدام تحملش نمیکنند: مسیحیان. همانگونه که این محور جدید در عرصه نظامی با یکدیگر همکاری میکند، در آزار و اذیت مسیحیان نیز هماهنگ عمل میکند.
«محور متجاوزان» در کنار سایر ویژگیهایش، محور کنترل مذهبی نیز هست. این محور، فناوری، چارچوبهای قانونی و مفاهیم ایدئولوژیک لازم را برای کنترل، سرکوب و آزار و اذیت مسیحیان در اختیار دولتهای عضو قرار میدهد. وجه مشترک آزار و اذیت در این کشورها، صرفنظر از تفاوتهایشان، این است که دولتها اصرار دارند مردم نباید هیچ نیرویی، حتی خدا، را بالاتر از حکومت قرار دهند.
در جریان اجلاس سازمان همکاری شانگهای در سال ۲۰۱۷، چین و روسیه ــ همراه با ایران که بهعنوان عضو ناظر در این نشست حضور داشت ــ تعریف «افراطگرایی» را گسترش دادند تا دستههای مبهم حقوقی مانند «ایدئولوژی و عمل» را نیز دربرگیرد. این اقدام با کنوانسیون شانگهای درباره مبارزه با تروریسم، جداییطلبی و افراطگرایی در سال ۲۰۰۱ تفاوت داشت؛ کنوانسیونی که افراطگرایی را در اساس با اصطلاحاتی عینی و در پیوند با خشونت تعریف میکرد. این تغییر، آزادی عمل حقوقی بیشتری در اختیار دولتهای عضو قرار داد تا حتی بدون وجود فعالیت خشونتآمیز یا مجرمانه، ادیان را سرکوب و پیروان آنها را تحت پیگرد قرار دهند.
اگرچه این اصطلاح جدید مبهم است، اما دقیقن با قانون اصلی روسیه علیه افراطگرایی همخوانی دارد؛ قانونی که مسکو در سال ۲۰۰۲ تصویب کرد و رفتارهایی را که موجب «برانگیختن اختلافات مذهبی» میشوند، دربرمیگیرد.
یک سال پیش از اجلاس ۲۰۱۷، مسکو با تصویب مجموعهای از قوانین ضدتروریسم موسوم به «قوانین یارووایا» پیشگام این رویکرد شده بود. این قوانین فعالیت مبلغان مذهبی را بهشدت محدود میکرد، مکانها و افرادی را که مجاز به تبلیغ مذهبی بودند تحت کنترل قرار میداد و تبلیغات مذهبی بدون مجوز را جرمانگاری میکرد.
چند ماه پس از اجلاس ۲۰۱۷، پکن ــ که آشکارا از مسکو الهام گرفته بود ــ «طرح پنجساله خود برای چینیسازی مسیحیت» را اعلام کرد؛ طرحی که هدف آن درهمآمیختن مسیحیت با «ارزشهای اصلی سوسیالیستی» چین است. دولت چین تحت این برنامه، از قوانین مربوط به «شیِهجیائو» ــ اصطلاحی که کمابیش به معنای «فرقه» است ــ برای آزار و اذیت مسیحیان استفاده میکند. حزب کمونیست چین در ماه مه، با استناد به همین قوانین، یک کشیش ۷۷ساله را به اتهام رفتار «فرقهای»؛ ازجمله باور به اینکه ایمان به مسیح مسیحیان را به بهشت میرساند، به سه سال زندان محکوم کرد.
به همین ترتیب، پیونگیانگ عبادت مسیحیان را «جرمی ضد دولتی» میداند. اگرچه کره شمالی احتمالن سرکوبگرترین کشور جهان در قبال مسیحیان است، همچنان میکوشد ظاهری کمرنگ از تحمل مذهبی را حفظ کند. روسیه در این زمینه نقش مهمی ایفا کرده و به کره شمالی در ساخت تنها کلیسای ارتدکس روسی این کشور کمک کرده است؛ کلیسایی که جنبه نمایشی دارد. این کلیسا عبادتگاه دائمی نیست و صرفن بهعنوان ابزاری تبلیغاتی در عرصه بینالمللی مورد استفاده قرار میگیرد.
کلیسای تشریفاتی ارتدکس روسی در پیونگیانگ از سوی کلیسای رسمی ارتدکس روسیه تقدیس شد؛ زمانی که متروپولیتن کریل، رهبر کنونی کلیسای ارتدکس روسیه، در سال ۲۰۰۶ به پیونگیانگ سفر کرد. کریل همچنین نخستین کشیشهای ارتدکس مورد تأیید دولت کره شمالی را منصوب کرد. کلیسای ارتدکس روسیه بهعنوان بازوی تبلیغاتی کرملین عمل میکند و مؤثرترین نمونه از یک کلیسای دولتی را در جهان ایجاد کرده است.
در همین حال، تهران با مسکو برای ایجاد جایگزینی ایدئولوژیک در برابر آزادی جهانی مذهب همکاری کرده است. کلیسای ارتدکس روسیه و نهاد مذهبی ایران از سال ۱۹۹۵ گفتوگویی رسمی میان کلیسای ارتدکس و اسلام را برقرار کردهاند. حکومت ایران نیز اغلب گروههای مسیحی، بهویژه نوکیشان مسیحی، را «معاند» میخواند و از این ادبیات برای توجیه سرکوب آنان استفاده میکند.
در ششمین نشست کمیسیون روسیه و ایران در تهران در سال ۲۰۱۰، شرکتکنندگان اعلام کردند که «حقوق بشر و آزادی را نمیتوان در برابر سنت مذهبی قرار داد». آنها توافق کردند که چین و نهاد شیعی ایران باید مفهومی از «ارزشهای سنتی» را توسعه دهند و برای بهرسمیت شناخته شدن آن در حقوق بینالملل تلاش کنند. پاتریارک کریل در دوازدهمین نشست این کمیسیون در سال ۲۰۲۳، با تأکید بر اینکه مسیحیان ارتدکس و مسلمانان ارزشهای اساسی مشترکی دارند، خواستار همکاری آنها در برابر دخالت غرب و «افراطگرایی» شد.
اگرچه اصطلاح «ارزشهای سنتی» به صراحت در چارچوبی مذهبی مطرح میشود، مقولهای گسترده و از نظر سیاسی انعطافپذیر است که محتوای آن را نهادهای مذهبی همسو با دولت در روسیه و ایران تعیین میکنند. این صورتبندی، شباهت زیادی به تلاشهای چین برای چینیسازی مسیحیت دارد؛ تلاشی که مستلزم تابع کردن مسیحیت از «ارزشهای اصلی سوسیالیستی» پکن است.
فناوری چینی؛ تقویتکننده محور سرکوب
چین سنگبنای این محور است و بخش عمده فناوری و اطلاعات مورد نیاز سایر اعضا را تأمین میکند. بهویژه در کره شمالی، همکاری با چین به تشدید آزار و اذیت مسیحیان انجامیده است. پیونگیانگ تمام عبادتهای مسیحیان را «جرمی ضد دولتی» میداند و ازاینرو در پی ایجاد جامعترین دستگاه سرکوب است.
مقامهای چینی نقشههای دیجیتالی ایجاد کردهاند تا شبکههای حمایتی فراریان کره شمالی را شناسایی و ارتباط آنها با گروههای مسیحی را ردیابی کنند. پکن اغلب فراریان کره شمالی را به پیونگیانگ بازمیگرداند؛ جایی که آنها با مجازاتهای بسیار سنگینی، ازجمله شکنجه، کار اجباری و شاید اعدام، مواجه میشوند.
اگرچه بازرسان سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۴ به چین هشدار دادند که این اشتراکگذاری اطلاعات میتواند به منزله کمک و معاونت در ارتکاب جنایت علیه بشریت باشد، پکن همچنان به این رویه ادامه میدهد.
به همین ترتیب، اگر فناوری چین نبود، توانایی تهران برای محدود کردن عبادت عمومی مسیحیان ممکن بود با دشواری بیشتری روبهرو شود. جمهوری اسلامی در پی چیزی است که بومن، دزنسکی و مونتگومری آن را «اینترنت مستقل» مینامند؛ یعنی «توانایی و حق دولت برای کنترل دسترسی شهروندان به اینترنت».
در سال ۲۰۲۱، شرکت چینی تیاندی، تولیدکننده دوربینهای نظارتی، از طریق یک توزیعکننده ایرانی، دستگاههای ضبط ویدیویی تحت شبکه و دیگر محصولات نظارتی را به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پلیس و ارتش ایران عرضه کرد.
کارکرد این فناوری در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۲۰۲۲ آشکار شد؛ زمانی که ماموران جمهوری اسلامی با کمک دوربینهای تیاندی بیش از ۱۸ هزار نفر را بازداشت کردند.
اگرچه تهران همه دشمنان داخلی خود را هدف قرار میدهد، قابلیتهایی که چین در اختیار آن گذاشته است، همان نهادهای امنیتی را تقویت میکند که کلیساهای خانگی را زیر نظر دارند، نوکیشان مسیحی را ردیابی میکنند و کلیساهای خانگی را سرکوب میکنند.
ضرورت مقابله با آزار و اذیت مسیحیان
ایالات متحده باید مقابله با آزار و اذیت مسیحیان از سوی محور متجاوزان را در اولویت قرار دهد.
خوشبختانه، دولت ترامپ مقابله با آزار و اذیت مسیحیان را به یکی از محورهای مهم سیاست خارجی خود تبدیل کرده است. کتاب «محور متجاوزان» نیز حاوی بینشهای مهم و توصیههای عملی است که میتواند به محافظت از مسیحیان در برابر رژیمهای اقتدارگرا کمک کند.
واشنگتن باید تحریمهای جهانی مگنیتسکی را علیه تولیدکنندگان، توزیعکنندگان، نهادهای امنیتی و واسطههای مالیای گسترش دهد که به دولتهای اقتدارگرا در شناسایی نوکیشان، نظارت بر کلیساهای خانگی، سانسور مطالب مذهبی یا بازگرداندن فراریان مسیحی کمک میکنند. کنگره همچنین باید به سازوکار پیشنهادی «دعوی کیوتَم» در این کتاب توجه کند؛ سازوکاری که به افشاگران دارای شواهد معتبر درباره دور زدن تحریمها یا انتقال غیرقانونی اطلاعات نظارتی اجازه میدهد از طرف دولت ایالات متحده علیه این نهادها در دادگاههای فدرال آمریکا اقامه دعوا کنند و بخشی از جریمههای وصولشده را دریافت کنند.
به همین ترتیب، واشنگتن باید از قابلیتهای اطلاعاتی خود برای افشای زندانی کردن کشیشان، کلیساهای صوری، قوانین اجباری درباره «افراطگرایی» و «فرقهگرایی» و فناوریهایی استفاده کند که سرکوب مذهبی را امکانپذیر میسازند. در نهایت، باید دسترسی امن به اینترنت، ارتباطات ماهوارهای و ابزارهای ارتباطی رمزگذاریشده را برای مسیحیان ایران، شبکههای پشتیبان فراریان کره شمالی و کلیساهای زیرزمینیِ در معرض نظارت دولتی گسترش دهد.
به خاطر مسیحیانی که زیر سلطه محور متجاوزان زندگی میکنند ــ و نیز مسیحیان کشورهایی که ممکن است در آینده به این محور بپیوندند ــ ایالات متحده باید هنگام مقابله با این رژیمها، آزادی مذهبی را در اولویت قرار دهد.
نویسنده:
ساموئل بناور، تحلیلگر پژوهشی در بنیاد دفاع از دموکراسیهاست و تمرکز او بر آزار و اذیت مسیحیان است.
منبع:
کریستین پست
