بر اساس گزارش یک نهاد بینالمللی، با وجود یک دهه جنگ داخلی، بحران شدید انسانی و ساختار محافظهکارانه جامعه یمن، شبکههای کلیساهای خانگی در این کشور گسترش یافته و شمار نوکیشان مسیحی در یمن به حدود ۱۰ هزار نفر رسیده است.
«محبت نیوز»- بدروس، مدیر پروژههای سازمان مردمنهاد «مأموریت اروپایی دانمارک» (Dansk Europamission) در یمن، میگوید کلیساهای خانگی در میان فقر و بحرانهای جاری، بهآرامی در این کشور در حال گسترشاند. بهگفته او، بیشتر نوکیشان مسیحی پیشینهای مسلمان دارند و اغلب از مناطق سنینشین جنوب یا مناطق شیعهنشین شمال یمن به عیسی مسیح ایمان می آورند. برخی ارزیابیهای میدانی نیز از شمار بالاتری از این نوکیشان حکایت دارند.
سرخوردگی از جنگ؛ محرک اصلی تغییر آیین
مدیر پروژههای این سازمان با اشاره به علل این تحول عقیدتی تصریح کرد که سرخوردگی عمیق ناشی از منازعات مسلحانه نقشی اساسی در این فرایند داشته است. بهگفته وی، تجربه بیش از یک دهه جنگ خونین میان جریانهای مذهبی، پرسشهای بنیادینی را درباره منازعات قومی و عقیدتی در میان شهروندان ایجاد کرده است. در کنار پیامدهای جنگ، «جستوجوی معنوی فردی و نیافتن پاسخ در الگوهای سنتی» از دیگر دلایلی عنوان شده که برخی شهروندان را به سوی تعالیم عیسی مسیح سوق داده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که جنگ داخلی یمن از سال ۲۰۱۵ این کشور را با فقر شدید روبهرو کرده، تا جایی که سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۰ وضعیت یمن را «بزرگترین فاجعه انسانی جهان» توصیف کرد.
گزارش این سازمان نشان میدهد ساختار کلیسای خانگی در یمن طی سه دهه اخیر از حلقههای پراکنده به شبکهای تثبیتشدهتر تبدیل شده است:
دهه ۱۹۹۰ (هستههای اولیه): تا ۲۵ سال پیش، جامعه مسیحی یمن بهطور کامل به مهاجران خارجی محدود بود و شمار یمنیهای نوکیش مسیحی به کمتر از ۱۰ نفر میرسید.
سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ (فروپاشی و بازسازی): با رسیدن تعداد ایماندارن مسیحی به حدود ۲۰ نفر در سال ۲۰۰۳، نخستین جمعهای مخفی تشکیل شد، اما این حلقهها بر اثر فشارها و آزار امنیتی متلاشی شدند. از سال ۲۰۰۷، روند تشکیل جلسات زیرزمینی بهویژه در کلانشهرهای یمن دوباره آغاز شد.
وضعیت کنونی (پایداری خانوادگی): این تشکلهای زیرزمینی اکنون به مرحلهای رسیدهاند که برای نخستین بار «سه نسل از یک خانواده» بهطور همزمان در عبادات مخفی حضور مییابند.
یکی از شاخصهای ملموس این تغییرات، شکستهشدن برخی هنجارهای رایج سنتی درون این اجتماعات است؛ در حالی که طبق رسوم عمومی یمن تفکیک جنسیتی در گردهماییها حاکم است، در جلسات عبادی مخفیانه زنان و مردان در کنار یکدیگر مینشینند.
با این حال، فعالیت این گروهها همچنان در فضایی پرمخاطره و در هراس دائم از شناسایی، بازداشت یا خیانت پیش میرود. به گفته فعالان این حوزه، ساخت شبکه و ایجاد اعتماد متقابل در شرایطی که سوءظن و بیم از نفوذ خبرچینها وجود دارد، روندی بسیار کند، محتاطانه و زمانبر است.
