«محبت نیوز»-جرمی فاولر، پژوهشگری که ۱۱ سال را در کردستان عراق سپری کرده، اکنون در آکسفورد مشغول نگارش زندگینامه راجر کامبرلند است. کامبرلند، میسیونر مسیحی آمریکایی، در سال ۱۹۳۸ در دهوک به قتل رسید. این پژوهش نگاهی دوباره به حضور تاریخی مسیحیت در منطقه و نقش چهرههایی چون کامبرلند در آن دارد.
به نقل از ایندیپندنت کاتولیک نیوز، منطقه وسیع کردستان که بخشهایی از عراق، ترکیه، ایران و سوریه را در بر میگیرد، از دیرباز میزبان وقایع مهمی در تاریخ کتاب مقدس بوده است. بر اساس متون مذهبی، کشتی نوح بر کوههای کاردو آرام گرفت و ابراهیم در حران سکونت داشت. همچنین، بنیاسرائیل تبعیدشده توسط آشوریان در شهرهای مادها، نیاکان کردهای امروزی، ساکن شدند. بخشهایی از کتاب اعمال رسولان نیز به حضور مادها در اورشلیم در قرن اول میلادی اشاره دارد که به زبان خود با رسولان سخن میگفتند.
با این پیشینه، مسیحیت از روزهای نخستین خود در این مناطق ریشه دواند. شهرهایی چون اربیل (اربلای باستانی)، نصیبین و شانلیاورفه (ادسا) از تاریخ مسیحی غنیای برخوردارند. اما به گفته فاولر، مسیحیت بومی در این منطقه، برخلاف ارمنستان، از فرصت ترجمه کتاب مقدس به زبان محلی و توسعه الفبا محروم ماند.
هنری مارتین، کشیش بریتانیایی قرن نوزدهم، عهد جدید را به فارسی ترجمه کرد (تکمیل در ۱۸۱۲)، اما ترجمه کامل کتاب مقدس به زبان کردی تا قرنها بعد به طول انجامید.
راجر کامبرلند در سال ۱۹۲۳ به دهوک رسید. او ۱۵ سال از عمر خود را وقف خدمت به مردم کرد و آشوری منطقه کرد و به فعالیتهایی نظیر ایجاد زیرساختهای شهری و پناه دادن به قربانیان قتلعام سمیله در سال ۱۹۳۳ پرداخت. وی همچنین تلاشهایی برای تأسیس کلیساهای کردزبان انجام داد. اما فعالیتهای او سرانجام با تراژدی همراه شد؛ در ۱۲ ژوئن ۱۹۳۸، کامبرلند و خدمتکارش توسط متعصبان مذهبی در منزلشان در دهوک به ضرب گلوله کشته شدند.
امروزه، کردستان عراق به عنوان پناهگاهی نسبی برای مسیحیان منطقه شناخته میشود. پس از سقوط صدام حسین و کشتار ایزدیها توسط داعش در سال ۲۰۱۴، مناطقی چون عنکاوه در اربیل و دهوک تحت حمایت حکومت اقلیم کردستان، پناهگاه هزاران مسیحی آواره شدهاند. با این حال، جمعیت مسیحیان عراق از ۱.۵ میلیون نفر به ۱۵۰,۰۰۰ تا ۲۵۰,۰۰۰ نفر کاهش یافته است که بیشتر آنها در منطقه کردستان سکونت دارند. مشکلات اقتصادی و درگیریهای منطقهای همچنان به مهاجرتها دامن میزند. در این میان، تعداد رو به رشدی از کردها به مسیحیت انجیلی گرویدهاند.
پیشرفتهای اخیر در زمینه ترجمه کتاب مقدس به زبان کردی نیز قابل توجه است. در سال ۲۰۱۷، کل کتاب مقدس به زبان کردی مرکزی (سورانی) منتشر شد و پیشبینی میشود ترجمه کردی شمالی (کرمانجی) نیز در سال ۲۰۲۶ چاپ شود.
خانه بازسازیشده کامبرلند در دهوک قرار است به موزهای برای همزیستی تبدیل شود که نمادی از امید و پایداری در منطقه است.
