در شرایطی که نگاه جهانیان به آینده سیاسی ایران دوخته شده است، بررسی وضعیت کنونی افغانستان میتواند به مثابه یک زنگ خطر جدی برای همسایه غربیاش تلقی شود؛ هشداری درباره عواقب بقای یک حکومت ایدئولوژیک تحت فشارهای همهجانبه.
به گزارش «محبت نیوز» الین جونز، عضو موسسه دفاع ایدئولوژیک در یادداشتی تحلیلی به بررسی سناریوهای پیشروی ایران پس از جنگ اخیر پرداخته است. وی در ابتدای این یادداشت با استناد به گزارشهای بلقیس احمدی، حقوقدان و فعال حقوق بشر، به وضعیت وخیم اجتماعی در افغانستان تحت سلطه طالبان اشاره میکند و مینویسد: «در ماه مارس گذشته، طالبان ۱۲۴ مرد و ۱۷ زن را در ملأعام شلاق زدند. با این آمار، تعداد کل قربانیان مجازاتهای علنی از زمان ازسرگیری این رویه در نوامبر ۲۰۲۲، به ۲۴۷۰ نفر رسیده است که ۳۸۰ نفر از آنان زن بودهاند.»
نویسنده با اشاره به محدودیتهای آموزشی در افغانستان میافزاید: «سال تحصیلی جدید در حالی در افغانستان آغاز شد که دختران بالاتر از کلاس ششم همچنان از حق تحصیل محرومند. افزون بر این، در سال ۲۰۲۴ طالبان حتی آموزش زنان در رشته مامایی را نیز ممنوع کرد. این تصمیم، بر اساس آمارهای بانک جهانی، دستاوردهای دو دهه گذشته در کاهش مرگومیر مادران (از ۲۲۳۲ مورد در هر صدهزار تولد در سال ۲۰۰۰ به ۵۲۱ مورد در سال ۲۰۲۳) را به طور کامل نابود خواهد کرد.»
سناریوی خروج ترامپ و تبعات محاصره همهجانبه
الین جونز در ادامه با شبیهسازی شرایط ایران، به تحلیل پیامدهای فشارهای خارجی میپردازد: «اکنون دونالد ترامپ به راحتی میتواند در پرونده ایران اعلام پیروزی کرده و از معرکه خارج شود. ایالات متحده و اسرائیل زیرساختهای هستهای و نظامی، ناوگان دریایی و نیروی هوایی ایران را به شدت هدف قرار دادهاند. با این حال، تهدیدهای ترامپ مبنی بر بمباران نیروگاهها و پلها، همچنان مانع از تداوم شعارهای ‘شهادتطلبانه’ روحانیون حاکم نشده است.»
وی تأکید میکند: «با اعمال محاصره دریایی، توانایی رژیم برای تأمین مالی گروههای نیابتی، بازسازی ساختار نظامی و جلوگیری از فروپاشی ارزش پول ملی – عاملی که در ماه ژانویه شهروندان را به خیابانها کشاند – به شدت تحلیل خواهد رفت. پرسش اساسی این است: اگر جمهوری اسلامی بتواند با وجود این بحرانها قدرت را حفظ کند، پنج سال دیگر تا چه حد شبیه افغانستانِ امروز خواهد شد؟»
خلع سلاح عمومی و سناریوی دخالت خارجی
عضو موسسه دفاع ایدئولوژیک با اشاره به تاریخچه استقرار جمهوری اسلامی خاطرنشان میکند: «اندکی پس از پیروزی انقلاب در سال ۱۹۷۹، رژیم اقدام به خلع سلاح عمومی کرد. در این شرایط، آیا مردم توانایی قیام و سرنگونی حاکمان خود را دارند؟ وجود منابع عظیم نفتی، ریسک این معادلات را بالا میبرد. هرچند ممکن است ایالات متحده تمایلی به اعزام نیروی زمینی نداشته باشد، اما آیا دیگر بازیگران منطقهای، ایران را به چشم یک طعمه آسیبپذیر برای حمله نخواهند دید؟»
وی با اشاره به استفاده حکومت از نیروهای نیابتی غیرایرانی میافزاید: «رژیمی که برای سرکوب مردم خود پای نیروهای همسو از پاکستان و عراق را به کشور باز کرده است، نمیتواند ادعای مخالفت با حضور نیروهای خارجی در خاک خود را داشته باشد. همچنین، زمانی که آنها برای عبور هر نفتکش از تنگه هرمز طلب باج دو میلیون دلاری میکردند، اکنون کسی اعتراضشان به محاصره بنادر توسط آمریکا تحت عنوان ‘دزدی دریایی’ را جدی نخواهد گرفت.»
نقش چین و دیاسپورای ایرانی
جونز در بخش دیگری از یادداشت خود به نقش پکن اشاره کرده و میپرسد: «موضع چین به عنوان خریدار ۹۰ درصد نفت ایران چه خواهد بود؟ آیا این فرصتی برای چین است تا از طریق قراردادهای تهاجمیِ سرمایهگذاری (مشابه طرح کمربند و جاده) تسلط خود بر نفت ایران را کامل کند؟ یا صرفن به رژیم برای تضمین امنیت عبور و مرور کشتیها فشار خواهد آورد؟»
نویسنده با طرح این پرسش که «آیا مردم ایران به توافقی که متضمن بقای رژیم باشد تن خواهند داد؟»، به واکنش ایرانیان خارج از کشور میپردازد: «گزارشهای مطبوعاتی حاکی از تجمع صدها هزار ایرانی مقابل سفارتخانههای آمریکا در ۲۰ کشور جهان است؛ تجمعاتی که هدف آنها درخواست از واشنگتن برای تداوم فشارها تا سرنگونی رژیم بوده است.»
در همین راستا، وی به اظهارات شبان رامین پارسا، فعال مسیحی فضای مجازی اشاره میکند که پیشتر خطاب به رئیسجمهور آمریکا نوشته بود: «لطفن به آنها ضربه بزنید. تنها زبانی که این تروریستهای اسلامی میفهمند، زبان آتش و قدرت است. آنها مدارا را نشانه ضعف میدانند.»
الین جونز یادداشت خود را با تصویری نگرانکننده از آینده به پایان میرساند: «مردم ایران در حال رنج کشیدن هستند و بیم آن میرود که روزهای سختتری در پیش باشد. اگر رژیم از این بحران جان سالم به در ببرد، مانند ماری زخم خورده خواهد بود که در گوشهای گرفتار شده است. بیایید برای آزادی و آیندهای روشن برای ملت ایران در دعا باشیم.»
