«محبت نیوز»- شورای اسقفهای کلیسای ارتدوکس گرجستان که در کلیسای جامع و تاریخی «تثلیث مقدس» (سامبا) در شهر تفلیس تشکیل جلسه داده بود، با کسب 22 رأی موافق، «شیو موجیری»، متروپولیتن مناطق سناکی و چخوروتسکو را به عنوان اسقف اعظم متسختا و تفلیس، متروپولیتن پیتسوندا، سوخومی و آبخازیا و در نهایت به عنوان «کاتولیکوس-پاتریارک کل گرجستان» و عالیترین مقام مذهبی این کشور انتخاب کرد.
پاتریارک جدید گرجستان قرار است با عنوان رسمی «شیو سوم» (Shio III) بر تخت رهبری این کلیسای کهن بنشیند و هدایت معنوی مسیحیان ارتدوکس این منطقه قفقاز را بر عهده بگیرد. انتخابی که بدون شک تأثیرات شگرفی بر آینده سیاسی و اجتماعی تفلیس برجای خواهد گذاشت.
بر اساس اعلام رسمی صورتگرفته، مراسم انتصاب رسمی در کلیسای جامع و باستانی «سوتیتسخوولی» برگزار خواهد شد. این خبر مهم را شخص «شیو سوم»، که اکنون یکصد و چهل و دومین کاتولیکوس-پاتریارک تاریخ این کشور به شمار میرود، به رسانهها اعلام کرد.
شایان ذکر است که این تحولات پس از آن در دستور کار قرار گرفت که در تاریخ 17 مارس 2026 (26 اسفند)، «ایلیای دوم»، کاتولیکوس-پاتریارک پیشین و پرنفوذ کل گرجستان، پس از دههها رهبری بلامنازع، در سن 93 سالگی درگذشت.
درگذشت وی، کلیسای ارتدوکس و جامعه گرجستان را با خلأ قدرت معنوی مواجه ساخت و مسئله انتخاب جانشین و پاتریارک جدید را به مهمترین اولویت روز تبدیل کرد.
متروپولیتن شیو موجیری 57 ساله، چهرهای است که از حدود نه سال پیش به عنوان جانشین بلامنازع ایلیای دوم شناخته میشد. با این حال، بررسی دقیق زندگینامه و سوابق فعالیتهای او به خوبی روشن میسازد که چرا نامزدی وی برای تصدی این مقام عالیرتبه، تا این حد با حواشی، بحثها و جنجالهای سیاسی و مذهبی همراه بوده است.
وی در پایتخت گرجستان، تفلیس، متولد شد و در دوران جوانی مسیر هنر را پیش گرفت و در هنرستان موسیقی (کنسرواتوار) در رشته نوازندگی ویولنسل تحصیل کرد. اما دیری نپایید که مسیر زندگیاش تغییر یافت؛ او در صومعه تاریخی «شیو-مگویمه» به کسوت راهبان درآمد و پس از ادای سوگند رهبانیت، سالهای متمادی از عمر خود را در شهر مسکو، پایتخت روسیه سپری کرد. در آنجا نه تنها هدایت و رهبری جامعه ارتدوکسهای گرجیتبار مقیم مسکو را بر عهده داشت، بلکه به مطالعه و بررسی دقیق ساختار، سلسلهمراتب و رویکردهای کلیسای ارتدوکس روسیه پرداخت.
در همین ارتباط، «میریان گامرکلاشویلی»، از کارشناسان و الهیدانان برجسته، با نگاهی انتقادی به مواضع پاتریارک جدید میگوید: «متروپولیتن شیو در سخنرانیهای خود همواره اصول و مفروضات روایتهای محافظهکارانه روسی را تکرار میکند. اگر ما به مجموعهای از موعظهها و سخنرانیهای او در خصوص مسائلی مانند نقش زنان در جامعه نگاهی بیندازیم و آنها را با آنچه امروز در کلیسای روسیه و ادبیات مسکو میگذرد مقایسه کنیم، به وضوح درخواهیم یافت که این تزها و دیدگاهها با یکدیگر یکسان و منطبق هستند.»
ردپای کرملین و معمای مسمومیت با فلزات سنگین
یکی از مقاطع بسیار بحثبرانگیز در کارنامه شیو، به حوادث سال 2017 میلادی بازمیگردد. مدت کوتاهی پیش از آنکه شیو به مقام جانشینی پاتریارک منصوب شود، «متروپولیتن هیلاریون آلفیف»، شخصیت قدرتمند مذهبی و نماینده مسکو که در آن زمان به عنوان «دست راست» پاتریارک کریل (رهبر کلیسای ارتدوکس روسیه) و در عمل رئیس اداره سیاست خارجی کلیسای روسیه شناخته میشد، در سفری معنادار وارد گرجستان شد. هرچند پاتریارکنشین گرجستان هرگونه ارتباط معنادار میان این سفر و ارتقای مقام شیو را به شدت و قاطعانه تکذیب میکند، اما گمانهزنیها درباره نقش مسکو در این انتصاب همچنان به قوت خود باقی است.
جالب اینجاست که خود هیلاریون آلفیف بعدها دچار سرنوشت پیچیدهای شد. او در سال 2022 از مقام و منصب عالی خود در مسکو برکنار و در سال 2024، در پی افشای یک رسوایی بزرگ مرتبط با املاک و اتهامات باجگیری، به طور موقت از مدیریت و اداره اسقفنشین بوداپست نیز تعلیق شد.
اما پرونده شیو موجیری ابعاد امنیتی و جنایی نیز پیدا کرده است. در سال 2023 میلادی، اخبار تکاندهندهای منتشر شد مبنی بر اینکه در آزمایش خون وی، مقادیر قابلتوجهی از «فلزات سنگین» و سمی یافت شده است. بلافاصله یک پرونده کیفری با اتهام «سوءقصد و تلاش برای قتل» گشوده شد که تحقیقات نهادهای امنیتی و قضایی پیرامون این سناریوی ترور بیولوژیک تا به امروز در جریان است و هنوز ابعاد پنهان آن روشن نشده است.
استقبال محافل سیاسی؛ از پیام زندان ساکاشویلی تا تبریک حزب حاکم
انتخاب شیو سوم به سرعت موجی از واکنشها را در میان احزاب، جریانهای سیاسی و رهبران گرجستان به همراه داشت. ائتلاف سیاسی «للو – گرجستان قدرتمند» با انتشار بیانیهای اعلام کرد که امیدوار است تحت هدایت پاتریارک جدید، کلیسای ارتدوکس گرجستان همچنان نقش محوری و حیاتی خود را در «وحدت ملی، انسجام و وفاق اجتماعی و توسعه پایدار و باثبات کشور» ایفا کند.
حزب مخالف «گاخاریا – برای گرجستان» نیز ضمن ارسال پیام تبریک، برای پاتریارک شیو سوم در راستای «انجام رسالت خطیر و مأموریت بسیار مهم تقویت روحی و معنوی ملت» آرزوی موفقیت کرد و با تأکید بر جایگاه کلیسا افزود که این نهاد مذهبی باید همواره به عنوان ستون و تکیهگاه اصلی صلح و وحدت ملی باقی بماند.
در سوی دیگر تحولات، «میخائیل ساکاشویلی»، سومین رئیسجمهور تاریخ گرجستان که در حال حاضر دوران محکومیت خود را در زندان سپری میکند، از درون سلول خود در زندان «گلدانی» پیامی منتشر کرد.
وی در این پیام معنادار ابراز امیدواری کرد که پاتریارک شیو سوم در دوران زعامت خود، «تا حد امکان به مردم عادی و رنجکشیده نزدیک باشد و در مقابل، از ستمگران و سرکوبگران آنها دوری بجوید.»
ساکاشویلی همچنین در اقدامی سیاسی، از پاتریارک جدید خواست تا راه و رسم ایلیای دوم را تداوم بخشیده و گامهای عملی و استواری برای «ریشهکن کردن نفوذ مسکو و مقابله با پروپاگاندای مخرب روسیه» در ساختار کلیسا و کشور بردارد.
همزمان، رهبران و مقامات ارشد حزب حاکم «رویای گرجستان» نیز که به داشتن روابط نزدیکتر با کرملین متهم هستند، انتخاب شیو سوم را به گرمی تبریک گفتند.
«میخائیل کاولاشویلی»، رئیسجمهور گرجستان نیز با تبریک این انتصاب، برای پاتریارک جدید دورانی پرثمر و خدمتی «مورد رضایت پروردگار» آرزو کرد.
