«محبت نیوز»- بازدید اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، از بنیاد خیریه مادر ترزا در کلکته هند با واکنشهای متفاوتی از سوی رهبران کلیسای کاتولیک، فعالان مدنی و ملیگرایان هندو مواجه شده است.
روبیو که خود یک کاتولیک است، روز ۲۳ مه (۳ خرداد) به همراه همسرش، ژانت، و سرجیو گور، سفیر ایالات متحده در هند، در بازدیدی دو ساعته از خانه مادر ترزا و مرکز «نیرمالا شیشو بهاوان» – محل نگهداری سالمندان و کودکان بی سرپرست – دیدن کرد. وی در این دیدار ضمن گفتگو با راهبه ها، از فعالیتهای مادر ترزا به عنوان «نمونهای زنده از تجلی ایمان مسیحی در عمل» تجلیل کرد.
به گزارش نهادهای کلیسایی کلکته، روبیو بر تأثیر ماندگار میراث مادر ترزا و نقش حیاتی مبلغان خیریه در دنیای امروز تأکید کرد. دومینیک گومز، اسقف اعظم کلکته، در گفتگو با خبرگزاری کاتولیک آسیایی (UCA News) با اشاره به حضور روبیو در یک مراسم عشای ربانی خصوصی گفت: «ما شاهد عشق عمیق وی به کلیسا و ارزشهای انجیل بودیم.» وی افزود که این دیدار پیام قدرتمندی در راستای حمایت از آزادی مذهبی به همراه خواهد داشت.
سایه سنگین محدودیتهای مالی بر نهادهای مسیحی
رهبران جامعه مسیحی هند امیدوارند این سفر حاوی پیامی روشن برای نارندرا مودی، نخستوزیر هند، جهت تجدیدنظر در اصلاحیه پیشنهادی قانون مقررات مشارکت خارجی (FCRA) باشد؛ قانونی که به باور منتقدان، نهادهای مسیحی را هدف قرار داده است.
دولت مودی در ماه مارس سال جاری، لایحه اصلاحیه این قانون را با ادعای نظارت بیشتر و شفافیت در استفاده از کمکهای خارجی به پارلمان ارائه کرد؛ لایحهای که انتظار میرود در نشست آتی پارلمان مورد بررسی قرار گیرد. پیشتر در دسامبر ۲۰۲۱ نیز وزارت کشور هند با استناد به دلایلی نامشخص، از تمدید مجوز دریافت کمکهای مالی خارجی برای خیریه مادر ترزا خودداری کرد. این اقدام به مسدود شدن بودجه صدها مرکز حمایتی در سراسر هند انجامید، هرچند این تصمیم پس از فشارهای بینالمللی، ظرف دو هفته لغو شد.
دومینیک امانوئل، سخنگوی پیشین کنفرانس اسقفهای کاتولیک هند، با اشاره به اهمیت انتخاب کلکته به جای پایتخت سیاسی (دهلینو) برای این بازدید، اظهار داشت: «حضور دو ساعته وزیر خارجه آمریکا در این نهاد خیریه، همچون خاری در چشم حزب حاکم بهاراتیا جاناتا (BJP) و سازمان ایدئولوژیک آن یعنی “راشتریا سوایامسوِک سانگ” (RSS) خواهد بود.» وی افزود که این اقدام به جامعه مسیحیان هند که در سایه محدودیتها و نگرانیهای فزاینده زندگی میکنند، قوت قلب میبخشد.
فشارهای واشنگتن و ملاحظات دیپلماتیک
این سفر با درخواستهای فزاینده در واشنگتن برای حمایت از آزادی مذهبی در هند همزمان شده است. کریس اسمیت، نماینده کنگره آمریکا، در مقالهای که اخیرن در واشنگتن اگزمینر منتشر شد، از روبیو خواسته بود تا لغو اصلاحات قانون FCRA را در مذاکره با مقامات هندی پیگیری کند. اسمیت تأکید کرده بود: «ارتقای روابط دوجانبه باید منوط به آزادی عمل سازمانهای مذهبی در هند و عدم مصادره اموال آنها باشد.»
با این وجود، برخی ناظران نسبت به تأثیر عملی این سفر محتاطانه نگریستهاند. جان دیال، سخنگوی رسمی اتحادیه کاتولیکهای هند، با ابراز ناامیدی از عدم طرح صریح این مسائل در دیدارهای رسمی گفت: «بعید است روبیو در مذاکرات خصوصی خود با مودی، به مشکلات اقلیت مسیحی پرداخته باشد.»
یک مقام ارشد کلیسا در دهلینو نیز با تأیید این رویکرد خاطرنشان کرد: «اولویتهای کاخ سفید بر شراکت استراتژیک، تجارت و همکاریهای دفاعی با هند متمرکز است و حل دغدغههای ما در اولویت دستور کار روبیو قرار ندارد.»
واکنش تند ملیگرایان هندو
در سوی دیگر میدان، جریانهای ملیگرای هندو انتقادات خود را نسبت به این اقدام مقامات آمریکایی شدت بخشیدهاند. موهان باگوات، رهبر سازمان RSS، پیشتر مدعی شده بود که هدف از فعالیتهای مادر ترزا نوعدوستی نبوده، بلکه تغییر دین فقرا به مسیحیت بوده است. کشیش امانوئل در این باره میگوید: «کمک به فقرا همان چیزی است که گروههای ملیگرا میخواهند به هر قیمتی با قطع تدریجی بودجه خارجی متوقف کنند.»
در همین راستا، نشریه «ارگانایزر»، ارگان مطبوعاتی RSS، با انتشار یادداشتی با عنوان «بازنگری افسانه مادر ترزا» هشدار داد که حضور روبیو در کلکته فراتر از یک زیارت مذهبیِ شخصی یا عرف دیپلماتیک بوده و اهداف پنهان بزرگتری را دنبال میکند.
