«محبت نیوز»-سازمان آثار باستانی اسرائیل از کشف یک آویز سربی ۱۳۰۰ ساله با نقش شمعدان (منورا) در نزدیکی تپه معبد خبر داد. این یافته که شاهدی بر حضور و پیوند معنوی یهودیان با این شهر در اواخر دوره بیزانس و اوایل دوره اسلامی است، درک پیشین از محدودیتهای سکونت آنان در آن زمان را به چالش میکشد.
فیلیپ ووکوساوویچ، از مدیران سازمان آثار باستانی اسرائیل، این کشف را که در حین حفاری در زیر گوشه جنوب غربی تپه معبد صورت گرفته، «باورنکردنی و بیسابقه» توصیف کرد و افزود: «این شیء کوچک، داستانی بزرگ را برای ما روایت میکند.»
اهمیت این یافته به دورهای بازمیگردد که پس از حدود ۵۰۰ سال ممنوعیت سکونت یهودیان در اورشلیم به فرمان امپراتوری بیزانس، آنان به تدریج اجازه بازگشت مییافتند. به گفته دکتر اورن گوتفلد، باستانشناس دانشگاه عبری، اطلاعات تاریخی کمی از زندگی یهودیان در آن دوران گذار در دست است و این آویز، نوری تازه بر این دوره میتاباند.
این آویز نشان میدهد که علیرغم محدودیتهای شدید، پیوند قوم یهود با اورشلیم و اماکن مقدس آن هرگز گسسته نشده است. ووکوساوویچ تأکید کرد: «این اثر ثابت میکند که حتی ۶۰۰ سال پس از تخریب معبد دوم، ارتباط معنوی با این مکان همچنان بسیار قوی باقی مانده بود.»
این کشف به عنوان سندی دیگر بر پیوند تاریخی و سههزارساله قوم یهود با این سرزمین تلقی میشود. ووکوساوویچ در پایان گفت: «باستانشناسی ابزاری قدرتمند برای نمایش تاریخ است و ما با مستندسازی و کاوش، این شواهد را در اختیار همگان قرار میدهیم.» این آویز ۱۳۰۰ ساله، در کنار سایر گنجینههای ملی اسرائیل، به عنوان شاهدی بر تداوم حضور و ارتباط عمیق قوم یهود با اورشلیم به شمار میرود.
