مناقشه مذهبی تفلیس و باکو بر سر سرنوشت کلیساهای تاریخی

«محبت نیوز»- کاوش‌های اخیر باستان‌شناسی در محوطه کلیسای تاریخی «کورموخی» در خاک جمهوری آذربایجان، بار دیگر موضوع مدیریت میراث مسیحی را به کانون حساسیت‌های مذهبی و دیپلماتیک میان تفلیس و باکو تبدیل کرده است. در پی این کاوش‌ها، کلیسای ارتدوکس گرجستان با صدور بیانیه‌ای تند، خواستار هماهنگی و اخذ مجوز از مقام پاتریارک (رهبری کلیسای گرجستان) برای انجام هرگونه عملیات عمرانی یا باستان‌شناسی در حریم این کلیسا شد. این درخواست با واکنش قاطع وزارت امور خارجه آذربایجان روبه‌رو شد؛ به‌طوری که باکو به کلیسای گرجستان هشدار داد درباره تعلق تاریخی و میراث فرهنگیِ بناهای مذهبی واقع در قلمرو حاکمیتی آذربایجان، اشتباهات گذشته برخی کشورها را تکرار نکند.

هرچند کلیسای کورموخی در عمق خاک جمهوری آذربایجان قرار دارد و ارتباطی با خطوط مرزی ندارد، اما بازتاب رسانه‌ای این مناقشه بار دیگر پرونده حساس مجتمع صومعه‌ای «داوید قارچی» (کشیکچی‌داغ) در نوار مرزی دو کشور را زنده کرد. در سال ۲۰۱۹ نیز سالومه زورابیشویلی، رئیس‌جمهور وقت گرجستان، به درخواست مستقیم پاتریارک کلیسای ارتدوکس به بخش واقع در خاک آذربایجانِ این صومعه رفت و خواستار شتاب در تعیین خطوط مرزی شد؛ اقدامی که با هدف انتقال مالکیت این مجتمع تاریخی به داخل مرزهای گرجستان صورت گرفت و تنش‌هایی را به همراه داشت.

در پی بالا گرفتن مجدد این حساسیت‌ها میان محافل مذهبی و سیاسی، ایراکلی کوباخیدزه، نخست‌وزیر گرجستان، برای آرام کردن فضا وارد میدان شد و تأکید کرد که تعیین حدود مرزی با جمهوری آذربایجان و ارمنستان تنها در فضایی دوستانه، بر پایه احترام متقابل و به دور از هیاهوی رسانه‌ای در کمیسیون‌های تخصصی پیگیری خواهد شد. کوباخیدزه برای جلوگیری از التهاب بیشتر و بهره‌برداری‌های سیاسی، در سخنان خود عامدانه از بردن نام «کلیسای کورموخی» و «صومعه داوید قارچی» خودداری کرد تا نشان دهد دولت کنونی تفلیس، برخلاف رویکردهای پشت‌پرده در سال‌های گذشته، تمایلی به گره زدن مطالبات کلیسایی با روابط استراتژیک خود با باکو ندارد.

Tagged:

شبکه‌های اجتماعی