«محبت نیوز»- فشارهای سیستماتیک، احکام سنگین قضایی و انکار هویت نوکیشان مسیحی در دهه‌های اخیر، جامعه مسیحیان فارسی‌زبان را به یکی از آسیب‌پذیرترین اقلیت‌های دینی در ایران تبدیل کرده است. در غیاب حق داشتن کلیسا، دسترسی به منابع الهیاتی مسیحی به زبان مادری، و در شرایطی که عضویت در کلیساهای خانگی با اتهامات امنیتی و احکام حبس طولانی‌مدت پاسخ داده می‌شود، گروهی از کُنشگران و نوکیشان مسیحی در خارج از مرزهای ایران برای شکستن سکوت و دادخواهی دست به ابتکار عمل زدند.
کمپین «من هم یک مسیحی هستم» در پاییز ۱۳۹۹ (۲۰۲۰ میلادی) با گردهمایی جمعی از نوکیشان مسیحی، در استکهلم سوئد و در واکنش به احکام ناعادلانه قضایی علیه مسیحیان آغاز به کار کرد. این حرکت مدنی طی سالهای گذشته، با برگزاری تجمعات متعدد در برابر نهادهای بین‌المللی و پارلمان‌های اروپایی، واکنش به نقض حقوق بشر و آزادی مذهب، و بازتاب وضعیت زندانیان عقیدتی، تلاش کرده است تا صدای محرومیت‌ها و نقض حقوق بنیادین مسیحیان در ایران را به گوش افکار عمومی جهان و نهادهای حقوق بشری برساند. این کمپین بر این اصل استوار است که باور به مسیحیت جرم نیست و حق انتخاب آزادانه دین و هویت عقیدتی، از حقوق سلب‌ناپذیر هر انسان است.
در همین راستا، «محبت نیوز» در گفت‌وگویی اختصاصی با امیرحسین جعفری، نوکیش مسیحی و از مدیران و برگزارکنندگان کمپین «من هم یک مسیحی هستم»، به بررسی اهداف، دستاوردها، چالش‌ها و چشم‌انداز آینده این کارزار پرداخته است. در این مصاحبه، تلاش شده ابعاد مختلف فعالیت‌های این جنبش، چرایی شکل‌گیری آن، نحوه ارتباط آن با وضعیت درون کشور و برنامه‌های پیش رو برای دفاع از حقوق نوکیشان مسیحی در سطح بین‌المللی به بحث گذاشته شود.
آنچه در ادامه می‌خوانید مشروح این گفت‌وگو است.
آقای جعفری چه شد که تصمیم به راه‌اندازی کمپین «من هم یک مسیحی هستم» گرفتید؟ نقطه‌عطف یا رویداد مشخصی وجود داشت که شما را به این سمت سوق داد؟
در سال ۲۰۲۰، جفا و فشار بر نوکیشان مسیحی روندی فزاینده پیدا کرده بود؛ از مصادره املاک مسیحیان و تعیین وثیقه‌های سنگین گرفته تا افزایش چشمگیر شمار بازداشت‌شدگان، صدور احکام حبس که در مجموع سالهای متمادی زندان را برای نوکیشان رقم می‌زد، و موارد متعدد دیگر.
اما صدور حکم دادگاه بوشهر مبنی بر سلب سرپرستی کودک از یک زوج نوکیش مسیحی—که کودکی بیمار را به فرزندی پذیرفته و چندین سال با فداکاری او را بزرگ کرده بودند—نقطه عطفی شد تا ما برگزاری تجمعات اعتراضی علیه حکومت را آغاز کنیم؛ تجمعاتی در اعتراض به جفاهای سازمان‌یافته علیه مسیحیان و نوکیشان مسیحی.
دادگاه بوشهر در مهرماه، حکم سلب فرزندخواندگی را صادر و تنها دلیل آن را مسیحی بودن مریم فلاح و سام خسروی اعلام کرد. این در حالی بود که قاضی دادگاه در متن حکم خود به صراحت اذعان کرده بود که «رابطه عاطفی شدیدی» میان کودک و این زوج مسیحی وجود دارد و با بازگشت این کودک بیمار به پرورشگاه، «آینده نامعلومی» در انتظار او خواهد بود؛ همچنین تصریح کرده بود احتمال اینکه خانواده دیگری لیدیا را به دلیل شرایط بیماری‌اش به فرزندی بپذیرد، «صفر است».
در آغاز کار، اعضای اصلی کمپین چه کسانی بودند و با چه هدف و انگیزه‌ای به شما پیوستند؟ آیا این افراد همگی نوکیش مسیحی ایرانی بودند؟
در ابتدا، هنگامی که ایده برگزاری تجمعات به ذهنم خطور کرد، از آنجا که در میان نوکیشان مسیحی شناخته‌شده بودم، تصمیم به برگزاری نخستین تجمع اعتراضی گرفتم. این موضوع را هم به‌صورت حضوری و هم از طریق اطلاع‌رسانی در فضای مجازی با آنها در میان گذاشتم که خوشبختانه با استقبال روبه‌رو شد و در همان تجمع نخست، ۳۰ نفر شرکت کردند.
اعضای تشکیل‌دهنده این کمپین، نوکیشان مسیحی از کلیساهای مختلف استکهلم بودند؛ و ما این اقدام را با این هدف آغاز کردیم که پژواک و صدای نوکیشان مسیحیِ تحت جفا در ایران باشیم و این صدا را به خارج از مرزهای ایران، به‌ویژه سوئد و جامعه جهانی برسانیم.
کمپین تاکنون چه فعالیت‌های عمده‌ای را به سرانجام رسانده و به نظر شما مهم‌ترین دستاوردها یا تأثیرگذاری‌های آن چه بوده‌اند؟
شاید بتوان گفت این کمپین تنها اجتماع نوکیشان مسیحی در خارج از ایران بوده که به‌طور پیوسته، از آغاز تا امروز، صدای عدالت‌خواهی نوکیشان مسیحی در خارج از مرزهای کشور بوده است.
به نظر من، مهم‌ترین اقدام این کمپین این بود که سبب شد نوکیشان مسیحیِ خارج از کشور، شجاعانه علیه سرکوب مسیحیان و نوکیشان، نقض گسترده حقوق بشر در ایران و جنایات رژیم جمهوری اسلامی اعتراض کنند.
همچنین یکی دیگر از مهم‌ترین دستاوردها این بود که توانستیم جامعه سوئد را متوجه نقض فاحش حقوق نوکیشان مسیحی کنیم. حضور ما با بنرها و پوسترها در تجمعات اعتراضی در نقاط اصلی استکهلم و مقابل پارلمان این کشور، برای شهروندان سوئدی بسیار جلب‌توجه می‌کرد؛ آنها می‌ایستادند، مطالب و شعارها را با دقت می‌خواندند و درباره وضعیت مسیحیان پرس‌وجو می‌کردند. حتی بخش قابل توجهی از مردم سوئد هیچ اطلاعی نداشتند که شرایط نوکیشان مسیحی در ایران تا این اندازه وخیم و بحرانی است
به نظر می‌رسد طی سالهای اخیر فعالیت‌های کمپین از تمرکز صرف بر حقوق مسیحیان به مسائل گسترده‌تر حقوق بشری و سیاسی ایران نیز توسعه یافته است. دلایل این گسترش دامنه فعالیت‌ها چه بود؟ آیا این تغییر مأموریت، چالشی برای کمپین ایجاد کرده است؟
واقعیت این است که ما از همان سال ۲۰۲۰، فراتر از مسئله نقض حقوق نوکیشان، به موضوعات دیگر مرتبط با ایران نیز پرداختیم؛ به‌خاطر دارم برای سالگرد جان‌باختگان آبان ۹۸ و قربانیان هواپیمای اوکراینی تجمع اعتراضی برگزار کردیم که با پوشش و استقبال خوب رسانه‌ها نیز همراه شد.
به باور من، در مقطعی که ما فعالیت‌های میدانی و خیابانی خود را آغاز کردیم، نوکیشان مسیحی به طورکلی کنشگری و اعتراضی در فضای خیابان نداشتند و بیش از ورود به مسائل حقوق بشری در ایران، تمرکزشان بر امور درون‌کلیسایی بود؛ به‌ویژه به این شکل که حضور مستقیم خیابانی داشته باشند و از ظرفیت رسانه‌ها برای انعکاس این اعتراضات استفاده کنند.
اما به مرور زمان، هم بر شمار اعتراضات و هم بر تنوع محورها و عناوین آنها افزودیم؛ به‌گونه‌ای که تاکنون حول حداقل ۲۰ عنوان و موضوع مختلف پیرامون نقض حقوق بشر تجمع برگزار کرده‌ایم و مجموع این تجمعات اعتراضی تا به امروز به بیش از ۲۰۰ مورد رسیده است. انگیزه و دلیل اصلی گسترش دامنه و تعداد این تجمعات نیز تشدید مداوم نقض حقوق بشر در ایران و جنایاتی چون کشتار مردم معترض و بی‌دفاع در خیابان‌ها بود.
برای ما که همواره دل در گرو ایران و مردمانش داشته و داریم، پشت سر گذاشتن چالش‌های پیش‌آمده با برنامه‌ریزی منسجم و حتی انعطاف‌پذیری در تاکتیک‌هایمان میسر شد. یکی از بزرگترین چالش‌ها این بود که رسانه‌های مسیحی و کلیساها هماره خود را درگیر این‌گونه مسائل نمی‌کردند؛ نکته‌ای که من بارها در گفت‌وگوها و مصاحبه‌هایم نیز به صراحت به آن اشاره کرده‌ام.
تاکنون چه همکاری‌هایی با سازمان‌ها و رسانه‌ها داشته‌اید؟ میزان تأثیرگذاری این همکاری‌ها را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
در طول این سال‌ها، فعالیت‌های ما در اکثریت رسانه‌های معتبر ایرانیِ خارج از کشور بازتاب داشت و در مواردی نیز از سوی رسانه‌های سوئدی پوشش داده شد.
افزون بر این، در تمام این مدت «سازمان ماده ۱۸» و همچنین «محبت‌نیوز» همواره و به‌واقع از فعالیت‌های ما پشتیبانی کرده‌اند که جا دارد صمیمانه از آنها قدردانی کنم. علاوه بر این، در چند نوبت نیز با شبکه «ست‌سون پارس» درباره وضعیت پناهجویان نوکیش مسیحی گفت‌وگو و مصاحبه داشتم.
باور من بر این است که انعکاس رسانه‌ای این فعالیت‌ها دو دستاورد مهم به همراه داشته است:
نخست اینکه جامعه ایرانی بداند نوکیشان مسیحی توجه ویژه‌ای به سرنوشت کشور دارند و هرگز خود را از بقیه ایرانیان جدا نمی‌دانند؛ چرا که همه ما، فارغ از هر باوری، پیش از هر چیز ایرانی هستیم و غم و رنج مردم را غم و رنج خود می‌دانیم.
دوم اینکه رسانه‌ها و نهادها توجه عمیق‌تری به چالش‌ها و مشکلات نوکیشان مسیحی و در عین حال، به میزان مسئولیت‌پذیری آنها در قبال ایران و ایرانیان پیدا کنند.
فکر می‌کنید کمپین شما چه تأثیری بر روحیه و وضعیت نوکیشان مسیحی ایرانی، چه در داخل و چه خارج از ایران، داشته است؟
برداشت من این است که مبارزات حق طلبانه و حقوق بشری این کمپین و خود ما به عنوان قربانیان تبعیض و سرکوب توسط رژیم باعث شده که نوکیشان مسیحی داخل کشور بدانند که نوکیشان مسیحی خارج به آنها فکر می کنند غم آنها غم ماست و شادی آنها شادی و برایشان دعا می کنیم همزمانی که برای حقوقشان مبارزه می کنم چون باور دارم مبارزه و دعا برایشان همزمان مکمل هم هستند.
برای نوکیشان مسیحی که خارج از ایران هستند دو نکته را به همراه دارد اول اینکه امیدشان را در هر شرایطی از دست ندهند حتی با اینکه تعداد زیادی از آنها در خارج از ایران در جفا هستند مثل نوکیشان در ترکیه و دوم اینکه از حرکت ما الگو برداری کنند و برای حقوق نوکیشان مسیحی در داخل کشور و نوکیشان مسیحی پناهجو مبارزه کنند چون فقط کلیسا رفتن و دعا خواندن کافی نیست و باید به شکل عملی هم کاری انجام داد.
بزرگترین چالش‌هایی که کمپین تاکنون با آن روبرو بوده چیست و برای آینده، چه برنامه‌ها و اهدافی را دنبال می‌کنید؟ آیا برنامه‌ای برای گسترش فعالیت‌ها به شهرهای دیگر یا کشورها دارید؟
بزرگترین چالش‌های ما در طول این سال‌ها دو مسئله بود: نخست اینکه انتظار بسیار بیشتری از تلویزیون‌های مسیحی داشتیم تا اخبار و گزارش‌های مربوط به وضعیت نوکیشان در داخل ایران را پوشش دهند و فقط به بشارت پیام انجیل اکتفا نکنند؛ چرا که واقعیت این است نوکیشان مسیحی، چه در داخل و چه در خارج از ایران، تحت جفا و فشارهای سنگینی بوده‌اند.
چالش دیگر درون‌گروهی ما این بود که به دلایل مختلف، امکان حضور همیشگی تمامی اعضا در تمام برنامه‌ها فراهم نبود و همین امر سبب می‌شد گاهی تجمعات را با شمار اندکی از همراهان برگزار کنیم.
در حقیقت در ابتدا تمایل زیادی داشتم که نوکیشان در دیگر شهرها و کشورها نیز به این حرکت بپیوندند؛ اما بنا به دلایل متعددی که شرح آن در این مجال نمی‌گنجد و برآمده از تجارب و برداشت‌های شخصی من است، این امر محقق نشد و به‌مرور، گسترش دامنه این فعالیت‌ها به نقاط دیگر امکان‌پذیر نگردید.
اگر پیامی برای نوکیشان مسیحی و جامعه بین‌المللی داشته باشید، آن پیام چیست؟
پیام من برای نوکیشان مسیحی در داخل ایران این است: همه می‌دانیم که طی دهه‌های گذشته، روند گرویدن به مسیحیت در میان مسلمان‌زادگان بسیار پرشتاب و چشمگیر بوده است. باور دارم که این جفاها و فشارها در نهایت به رشد و تعمیق ایمان آنها می‌انجامد و سبب می‌شود خداوند را بهتر و عمیق‌تر بشناسند و درک کنند؛ چرا که وفاداری به مسیح در چنین شرایط سخت و پرهزینه‌ای، نزد او بسیار ارزشمند است. از آنها می‌خواهم که با صبر و پایداری این دوران را پشت سر بگذارند، زیرا ایمان دارم به‌زودی شرایطی در ایران حاکم خواهد شد که دیگر هیچ نوکیش مسیحی ناچار به پنهان کردن باور و ایمان خود یا تحمل جفاهای سنگین نباشد و همه بتوانند آزادانه کلیساهای خود را برپا کنند و مژده انجیل را بشارت دهند.
برای نوکیشان مسیحی خارج از کشور که همچنان در شرایط دشوار و جفا به سر می‌برند، پیام من این است: باور قلبی دارم که خداوند شما را بی‌دلیل فرا نخوانده و برای نقش شما در فردای ایران برنامه دارد؛ بنابراین اگر امروز پناهجویان نوکیش سختی‌ها و رنج‌هایی را تحمل می‌کنند، باید به ایستادگی خود ببالند، چرا که این پایداری برای آینده ایران ثمرات ارزشمندی به همراه خواهد داشت.
و در نهایت، پیام من به جامعه بین‌المللی همان‌طور که در تمام این سال‌ها خواسته‌ام این است که در برابر آنچه از سوی جمهوری اسلامی بر مسیحیان و نوکیشان مسیحی در ایران روا داشته می‌شود بی‌تفاوت نمانند و پیوسته صدای رسای آنها در محافل و مجامع بین‌المللی باشند.
