«محبت نیوز»- باستانشناسان در محوطه تاریخی «تل ایتون» واقع در جنوب اسرائیل، موفق به کشف یک سنگ ایستاده ۲۷۵۰ ساله شدهاند که بر اساس پژوهشهای جدید، میتواند یکی از نخستین شواهد ملموس، از اصلاحات مذهبی «حزقیا»، پادشاه یهودا و از چهرههای برجسته عهد عتیق باشد.
این اثر تاریخی که در جریان کاوش در یک محوطه باستانی اسرائیلی کشف شده است، احتمال دارد یک «مسبه» (Massebah) یا سنگ ایستاده آیینی باشد که در خاورمیانه باستان به عنوان نمادی برای عبادت یا حضور الهی به کار میرفته است.
پروفسور آوراهام فاوست، استاد دانشگاه بار-ایلان که مدیریت این پژوهش را بر عهده دارد، در مقالهای که به تازگی منتشر کرده، استدلال میکند که این سنگ عظیم پیش از آنکه به طور عمدی تخریب، شکسته و از محل اصلی خود خارج شود، کاربردی مذهبی و آیینی داشته است. به باور این پژوهشگر، در صورت صحت این فرضیه، کشف مذکور گواهی باستانشناختی بر تلاشهای پادشاه حزقیا برای متمرکز کردن عبادت در اورشلیم و از بین بردن عبادتگاههای محلی در قلمرو پادشاهی یهودا به شمار میرود.
پروفسور فاوست در گفتوگو با روزنامه «تایمز اسرائیل» در این باره اظهار داشت: «سنگهای ایستاده یکی از ویژگیهای مذهبی بسیار رایج در خاورمیانه باستان بودند که هم در یافتههای باستانشناسی و هم در متون مکتوب، بهویژه در روایتهای کتاب مقدس، به وفور به آنها اشاره شده است.»
این سنگ با ارتفاع تقریبی ۱.۴ متر و وزن نزدیک به ۷۵۰ کیلوگرم، ابتدا در فضای یک خانه سنتی اسرائیلی قرار داشت، اما بعدها تخریب و از ساختار اصلی خود جدا شد. اگرچه این اثر در جریان کاوشهای سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ میلادی از زیر خاک بیرون کشیده شد، اما اهمیت باستانشناسی و مذهبی آن در ابتدا برای محققان پوشیده بود.
فاوست در تشریح روند اکتشاف گفت: «ما در ابتدا تصور میکردیم این سنگ تنها بخشی از یک دیوار فروریخته معمولی است و حتی تصمیم داشتیم برای تسهیل در روند جابهجایی، آن را خرد کنیم؛ اما بررسیهای دقیقتر بعدی نشان داد که با یک “مسبه” آیینی روبهرو هستیم.»
مورخان و پژوهشگران کتابمقدس هماره دو دوره اصلاحات مذهبی عمده را در یهودای باستان مورد توجه قرار میدهند که به دوران سلطنت «حزقیا» و «یوشیا» مربوط میشود. با این حال، با توجه به اینکه تاریخگذاری لایه باستانشناسی محل کشف این سنگ به قرن هشتم پیش از میلاد بازمیگردد، باستانشناسان معتقدند این شواهد با دوره سلطنت حزقیا همخوانی کامل دارد.
این یافته باستانشناسی مطابقت نزدیکی با متون کتاب مقدس دارد. در کتاب دوم پادشاهان (باب ۱۸، آیات ۳-۴) درباره اقدامات حزقیا آمده است: «او مانند جدش داوود مطابق میل خداوند رفتار میکرد. او معبدهای بالای تپهها را نابود کرد و مجسمهها و بتهای شرمآور اشیره را در هم شکست. او همچنین مار مفرغین را که موسی ساخته بود خرد کرد، زیرا بنیاسرائیل تا آن موقع را میپرستیدند و مینوشیدند.» این توصیف صریح از تخریب سازمانیافته اماکن عبادی محلی، اکنون با کشف این سنگ تخریبشده در تل ایتون، یک قرینه مادی جدی پیدا کرده است.
