«محبت نیوز»- هفتم آبان، روز بزرگداشت کوروش بزرگ، نه تنها یادآور یکی از درخشان‌ترین ادوار تاریخ ایران باستان است، بلکه فرصتی برای تأمل در میراث گرانبهای او در عرصه‌های حقوق بشر، آزادی ادیان و بنیان‌گذاری حکومتی بر پایه احترام و همزیستی است. این شخصیت بی‌بدیل، که نامش در کتیبه‌های باستانی و متون مقدس، از جمله عهد عتیق، جاودانه شده است، نه تنها بر تاریخ سرزمین خود، بلکه بر سرنوشت بسیاری از ملت‌ها و اندیشه‌های بشری تأثیر عمیقی نهاد. در حالی که آموزه‌های کوروش همچنان الهام‌بخش آزادی‌خواهان در سراسر جهان است، در ایران امروز، همزمان با سرکوب حکومتی و نادیده گرفتن عمدی تاریخ باستان، این میراث ارزشمند با چالش‌های جدی روبرو است.
نقش کوروش در آزادی قوم یهود، یکی از شواهد بارز تفکر پیشرو و انسانی اوست. کتاب مقدس، به ویژه کتابهای اشعیا، دانیال و عزرا با جزئیات فراوان به فتوحات کوروش و فرمان او مبنی بر بازگشت یهودیان تبعید شده به اورشلیم و بازسازی معبدشان اشاره دارد. کوروش نه تنها به آنها اجازه بازگشت داد، بلکه منابع مالی و مادی لازم را نیز برای این منظور فراهم آورد. این اقدام، که از آن به عنوان “فرمان کوروش” یاد می‌شود، بی‌سابقه بود. در دوره‌ای که فاتحان به غارت و تخریب می‌پرداختند، کوروش رویکردی متفاوت در پیش گرفت: احترام به عقاید، فرهنگ و معابد مردمان مغلوب. این عمل، نه تنها به آزادی قوم یهود انجامید، بلکه الگویی برای تساهل مذهبی و همزیستی مسالمت‌آمیز میان ادیان مختلف شد که در آن زمان امری نامتعارف و شگفت‌انگیز تلقی می‌شد.
علاوه بر این، منشور حقوق بشر کوروش، که بر استوانه گلی معروف به “استوانه کوروش” نقش بسته است، شاهدی بر اندیشه‌های بلند و فراتر از زمان اوست. این منشور، که بسیاری آن را اولین منشور حقوق بشر جهان می‌دانند، نه تنها به آزادی عقیده و دین، بلکه به حقوق اولیه انسانی نظیر امنیت، عدالت و لغو برده‌داری اشاره دارد. اگرچه مفهوم “حقوق بشر” به معنای امروزی آن در زمان کوروش وجود نداشت، اما روح این منشور با اصول بنیادین حقوق بشر مدرن همخوانی چشمگیری دارد. تأکید بر عدم آزار و اذیت مردم، احترام به خدایان آنها و بازگرداندن آنها به سرزمین‌هایشان، نمونه‌هایی از این تفکر پیشرو است که در آن دوران تاریخی، بی‌بدیل بود و الهام‌بخش بسیاری از قوانین و اعلامیه‌های حقوق بشری در طول تاریخ شد.
تأثیر حقوق بشر کوروش بر جهان، به مرزهای ایران محدود نشد. اندیشه‌های او به واسطه متون تاریخی و مذهبی به فرهنگ‌های دیگر نیز منتقل شد و در شکل‌گیری مفاهیم حقوقی و اخلاقی در تمدن‌های بعدی نقش ایفا کرد. استوانه کوروش، در دوران معاصر نیز مورد توجه سازمان ملل متحد قرار گرفته و نمادی از احترام به حقوق بشر و تساهل فرهنگی در جهان است. این میراث ارزشمند، همچنان می‌تواند الهام‌بخش ساختن جهانی عادلانه‌تر و مسالمت‌آمیزتر باشد.
با این حال، در ایران امروز، همزمان با سالروز بزرگداشت کوروش، شاهد سرکوب حکومتی و نادیده گرفتن عمدی تاریخ باستان ایران هستیم. جمهوری اسلامی، که بر پایه ایدئولوژی مذهبی خاص خود بنا شده است، در تلاش است تا با کمرنگ کردن اهمیت تاریخ پیش از اسلام و تأکید بر فرهنگ اسلامی، هویت ملی ایرانیان را بازتعریف کند. این رویکرد، منجر به تخریب یا نادیده گرفتن آثار باستانی، محدودیت در برگزاری آیین‌های ملی و ممانعت از بزرگداشت شخصیت‌های ملی نظیر کوروش شده است. این در حالی است که این سرکوب و نادیده گرفتن تاریخ، نه تنها به هویت ملی ایران لطمه می‌زند، بلکه مانع از بهره‌برداری از آموزه‌های ارزشمند تاریخی برای حل چالش‌های امروز جامعه می‌شود.
هفتم آبان، فرصتی مغتنم است تا ضمن گرامیداشت کوروش بزرگ و میراث جاودان او در عرصه حقوق بشر و آزادی، به چالش‌های امروز ایران نیز بیاندیشیم. نادیده گرفتن تاریخ پرشکوه ایران، سرکوب فرهنگ و هویت ملی، و ترویج افکار تنگ‌نظرانه، نه تنها با روح آموزه‌های کوروش در تضاد است، بلکه به تضعیف وحدت ملی و آینده این سرزمین می‌انجامد. بازگشت به اندیشه‌های کوروش در احترام به آزادی، تساهل و عدالت، می‌تواند راهگشای بسیاری از مشکلات امروز ایران باشد و این سرزمین را به سوی آینده‌ای روشن‌تر هدایت کند.
