«محبت نیوز»- مردم ایران این روزها در چرخهای فرساینده از بحرانها گرفتار شدهاند که همچون حلقههای زنجیر به هم متصلاند. از یک سو تورم فزاینده، بیکاری، بیپولی و کمبود و گرانی دارو بیداد میکند و از سوی دیگر خاموشیهای پیاپی و مشکلات تامین سوخت کسبوکار و زندگی مردم را مختل کرده است و برای گریز از هر یک از این مشکلات، با هزینهها و گرفتاریهای تازه روبهرو میشوند.
برای نمونه با شروع خاموشیها در تابستان، بسیاری از کسبوکارها برای اینکه بتوانند چراغ کسبوکارشان را روشن نگه دارند، به خرید موتوربرق روی آوردند، اما حالا برای تامین سوخت همان موتورها، دچار مشکل شدهاند.
روایتهای کاربران در شبکههای اجتماعی طی ماههای اخیر نشان میدهد که بسیاری از صاحبان کسبوکار برای خرید موتوربرق ناچار شدند پول قرض بگیرند، بخشی از داراییهای خود را بفروشند یا قسمت عمدهای از پساندازشان را صرف کنند، اما اکنون به دلیل چالشهای تامین سوخت موردنیاز این دستگاهها هم سرمایه و پساندازشان را از دست دادهاند و هم کسبوکارشان دچار رکود شده است.
برخی مغازهداران در شبکههای اجتماعی روایت کردهاند که این روزها ساعتهای طولانی از یک جایگاه سوخت به جایگاه دیگر میروند تا چند لیتر بنزین یا گازوئیل برای موتوربرق خود تهیه کنند، اما در نهایت فقط چند لیتر سوخت مییابند و گاهی هم حتی دست خالی بازمیگردند. ضمن اینکه در آن چند ساعت جستجو از کاسبی نیز عقب میافتند.
پراکندگی جغرافیایی ویدیوهایی که کسبه از وضعیت تامین سوخت موتوربرقها در شبکههای اجتماعی منتشر کردهاند، آشکار میکند که این مشکل محدود به تهران و شهرهای بزرگ نیست و در نقاط مختلف ایران وجود دارد.
در یکی از روایتها از اصفهان، مغازهداری میگوید که حالا دیگر قطع برق تنها مشکل او نیست، زیرا موتوربرقی که با «هزار زحمت» خریداری کرد، برای ادامه کار به چند لیتر بنزین در روز نیاز دارد و تامین همین مقدار سوخت هم برای او به «درگیری و اتلاف وقت» تبدیل شده است. او میگوید: «هر روز باید برویم در صف بایستیم و دعوا کنیم که بتوانیم چهار لیتر بنزین بگیریم.»
در روایتی دیگر، صاحب یک فروشگاه موادغذایی میگوید برای جلوگیری از خاموش شدن یخچالها و فاسد شدن کالاهایش به ناچار موتوربرق خرید، اما حالا باید هر روز چندین ساعت در مغازه را ببندد و در صف سوخت بایستد تا بتواند فقط چهار لیتر بنزین بگیرد.
ویدیوی دیگری از هم صاحب یک فروشگاه مواد غذایی در اینستاگرام منتشر شد که کالاهای یخچالیاش بهکلی فاسد شدهاند. او میگوید با وجود صرف هزینه بسیار و خرید موتوربرق، با این مشکل مواجه شد، چون نتوانست چهار لیتر بنزین در گالن تامین کند.
در ویدیوهای مختلفی که صاحبان کسبوکارها از نقاط مختلف منتشر کردهاند، به این نکته اشاره میشود که جایگاههای سوخت از تحویل بنزین و گازوئیل در ظرف یا گالن خودداری میکنند، در صورتی که دولتیها همزمان با شروع خاموشیها، به کسبه توصیه کردند برای تامین برق موردنیاز خود ژنراتور بخرند.
این وضعیت پردردسر به کسبوکارهای خرد محدود نمانده و واحدهای صنعتی را نیز درگیر کرده است. سام رفیعا، رئیس کمیسیون حقوقی شهرکهای صنعتی، این تناقض را چنین توصیف میکند: «دولت به کارخانهها گفت برق نداریم به شما بدهیم. خودتان ژنراتور بخرید. واحدهای تولیدی نیز با صرف هزینههای سنگین ژنراتور خریدند، اما پس از آن، گازوئیل موردنیاز دستگاهها در اختیارشان قرار نگرفت. حالآنکه برخی تولیدکنندگان، ژنراتورهایی با قیمتهای چند میلیاردی خریدند و با امتناع دولت از تامین سوخت موردنیاز اکنون چارهای ندارند جز اینکه سوخت را از بازار غیررسمی و با قیمتی چندین برابر نرخ رسمی تهیه کنند.»
پیشتر نسرین اوجاقی، دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی، نیز گفته بود که برق برخی شهرکهای صنعتی هفتهای سه تا چهار روز قطع میشود و کارخانهها برای مقابله با این وضعیت دیزلژنراتور خریدند، اما حتی سهمیه قانونی گازوئیل نیز در اختیارشان قرار نمیگیرد.
بحران تامین سوخت در ایران طی روزهای اخیر بسیار محسوستر است. گزارشهای میدانی از تهران نشان میدهد که جایگاههای سوخت متعددی از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب پایتخت با اتمام موجودی، چندین ساعت تعطیل میشوند.
انتظار طولانی مردم مقابل پمپ بنزینها در صفهایی که گاه به چند کیلومتر هم میرسد، نیز نشانه واضح دیگری از بحران فعلی است. بهخصوص ویدیوهایی که مردم نیمهشب چهارشنبه و بامداد پنجشنبه پنجم شهریور از وضعیت پمپ بنزینها منتشر کردند، از گسترش دامنه بحران حکایت دارد.
با این حال، محمدصادق عظیمیفر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی ایران، مدعی شد افزایش ۳۰ درصدی تقاضا در تهران این وضعیت را به وجود آورده است. او مدعی شد که مردم «تحت تاثیر شایعات» به جایگاههای سوخت مراجعه کردهاند و «افزایش ناگهانی تقاضا و تاخیر در انتقال محمولهها» عامل این وضعیت است.
بر اساس دادههای رسمی، مصرف روزانه بنزین در ایران به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است، در حالی که مجموع تولید پالایشگاهها و پتروشیمیها حدود ۱۲۱ میلیون لیتر براورد میشود. به این ترتیب، میان مصرف و تولید داخلی نزدیک به ۱۴ میلیون لیتر اختلاف روزانه وجود دارد.
در چنین وضعیتی، جایگاههای سوخت با استناد به بخشنامه شرکت ملی پخش و فراوردههای نفتی از تحویل بنزین در ظرف خودداری میکنند. در نتیجه، دارندگان موتوربرق که امکان انتقال دستگاه خود به جایگاه سوخت را ندارند، در بنبستی عجیب گرفتار شدهاند و هر روز بخشی از سرمایه، درآمد و ساعت کاری خود را از دست میدهند.
تداوم این چرخه هزینه کسبوکار را چنان افزایش میدهد که برخی کسبه به این نتیجه میرسند خسارت ادامه فعالیت از تعطیلی کاسبی بیشتر است. تعطیلی هر مغازه یا کسبوکار خرد نیز از دست رفتن منبع درآمد یک یا چند خانوار و گسترش فقر و چالشهای تامین معاش را به دنبال دارد.
برگرفته از ایندیپندنت فارسی
