«محبت نیوز»- طرح الحاق بخشی از حریم درجه دو تخت جمشید به محدوده شهری مرودشت با انتقاد جدی فعالان محیط زیست و باستانشناسان روبرو شده است.
«جامعه باستانشناسی ایران» در نامهای به «مسعود پزشکیان»، رییس دولت چهاردهم، خواهان آن شده که برای نجات میراث فرهنگی ایران و صیانت از حریم تخت جمشید، اقدام فوری انجام شود.
بر اساس گزارشهای منتشر شده در رسانههای داخلی، دولت الحاق محدوده «مهدیه» به شهر مرودشت را تصویب کرده و این مصوبه ابلاغ شده است. این در حالی است که وزارت میراث فرهنگی ادعا میکند این الحاق تاکنون اجرایی نشده و موضوع در مرحله بازنگری قرار دارد.
سابقه این طرح به دوره وزارت عزتالله ضرغامی در وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در دولت سیزدهم باز میگردد.
ضرغامی در بازدید از پاسارگاد گفته بود حریم آثار باستانی، از جمله پاسارگاد، باید کوچک شود تا کشاورزان بتوانند در این مناطق کشاورزی کنند.
این اظهارنظر غیرکارشناسی در حالی مطرح شد که در همان زمام، منطقه دشت مرودشت با خشکسالی و فرونشست روبرو بود و کارشناسان علت گسترش این بحران در منطقه را برداشت بیرویه آب توسط کشاورزان عنوان کرده بودند.
در هر صورت از همان زمان ساخت و ساز در حریم درجه دو تخت جمشید آغاز شد و طی سالهای گذشته شماری ساختمان در آن احداث شده است؛ اقدامی که بر اساس قانون مصوب ۱۳۵۱ خورشیدی احداث هرگونه «ساختمان و هر نوع مستحدثات و تاسیسات و غرس اشجار و دخل و تصرف در اراضی و هرگونه کند و کاو» را ممنوع میکند.
در قوانین مصوب جمهوری اسلامی نیز هرگونه ساخت و ساز، کند و کاو و تغییر کاربری در حریم آثار تاریخی و باستانی ممنوع است.
بر اساس بند ۶ضوابط حریم تخت جمشید، جابجایی چاه، کفشکنی، ساخت آبراهه و تامین آب کشاورزی با نظارت و مجوز میراث فرهنگی بلامانع است.
«رضا صالحیامیری»، وزیر میراث فرهنگی، در نامهای به «فرزانه صادق»، وزیر راه و شهرسازی، خواهان توقف طرح الحاق محدوده «مهدیه» به شهر مرودشت شده است.
این نامه از سوی دفتر بناها، محوطهها و بافتهای تاریخی وزارت میراث فرهنگی به وزارت راه و شهرسازی ارسال شده و وزیر راه و شهرسازی دستور پیگیری موضوع را به «غلامرضا کاظمیان شیروان»، معاون این وزارتخانه، داده است.
فعالان میراث فرهنگی بر این باورند جدا از سابقه ساخت و سازهای گذشته در حریم تخت جمشید، الحاق حریم درجه دو این اثر تاریخی سال گذشته و در دولت پزشکیان بررسی شده به تصویب رسیده است.
روزنامه پیام ما به نقل از «مهرداد منیعاتی»، فعال میراث فرهنگی، نوشته است «مدتی پیش موضوع الحاق حریم تخت جمشید به شهر مرودشت مطرح شد، اما بعد اخباری منتشر شد که این اتفاق نیفتاده و جای نگرانی وجود ندارد. با این حال، اکنون اخبار و شنیدههای دیگری مطرح شده که نشان میدهد این موضوع به شکل دیگری پیش رفته است.»
او با اشاره به اخبار غیررسمی درباره صورتجلسه این الحاق گفته «شنیدههایی وجود دارد که آقای جعفری، رییس پایگاه پارسه و آقای ثابت اقلیدی، که در آن زمان مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس بوده، صورتجلسه مربوط به این موضوع را امضا کردهاند. البته من در حال حاضر نمیتوانم این موضوع را تایید کنم و همچنان در مرحله بررسی هستم. حتی درباره استعفای آقای جعفری نیز مطالبی مطرح شده و گفته شده که استعفای او به دلیل همین موضوع بوده است، اما اطلاعات دقیق و قطعی درباره اینکه چه کسی این صورتجلسه را امضا کرده، در اختیار ندارم.»
او تاکید کرده که خواسته فعالان میراث فرهنگی «شفافسازی» است و مشخصا از وزیر میراث فرهنگی خواسته اعلام کند که این مصوبه چه زمانی و توسط چه کسانی امضا شده است.
«جامعه باستانشناسی ایران» نیز در نامهای به مسعود پزشکیان نوشت: «این اقدام میتواند مسیر توسعه شهری را به سوی تپههای باستانی فیروزی، میدان ملل و پهنه تاریخی پارسه نزدیکتر کند و همزمان با افزایش چشمگیر ارزش اقتصادی اراضی، زمینه تشدید سوداگری زمین و فشارهای اقتصادی بر حریم این میراث جهانی را فراهم آورد.»
در بخشی از این نامه به «حفاریهای غیرمجاز و در مواردی سازمانیافته» در محوطههای باستانی کشور اشاره شده و آن را عام اصلی «غارت» این آثار توصیف کرده است.
«جامعه باستانشناسی ایران» همچنین افزوده «تخت جمشید فقط یک قطعه زمین در محدوده یک طرح شهری نیست که بتوان درباره آن با معیار افزایش ارزش زمین، درآمد شهری یا منافع کوتاهمدت اقتصادی تصمیم گرفت. پارسه و تخت جمشید بخشی از حافظه تاریخی ایران و میراثی متعلق به نسلهای گذشته، امروز و آینده این کشور است. حتی قرار گرفتن چنین میراثی در معرض چانهزنیهای اداری، توسعه شهری و منافع اقتصادی باید بهعنوان یک هشدار جدی در بالاترین سطح حاکمیت تلقی شود.»
تخت جمشید که در سال ۱۳۵۸ به عنوان یکی از نخستین آثار ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، در دوران سلسله هخامنشیان حدود ۲۵۰۰ سال پیش ساخته شد. از زمان ثبت جهانی تخت جمشید تا کنون این اثر با تهدید از سوی یونسکو جهت حذف آن از این فهرست مواجه نبوده و برای اولین بار است که در دولت مسعود پزشکیان، خطر خروج این اثر از فهرست میراث جهانی وجود دارد. (ایران وایر)
