«محبت نیوز»-مینیسریال جدید «داستانهای کهن: موسی» که بر اساس روایت کتاب مقدس ساخته شده و حاصل همکاری «واندر پراجکت» و «آمازون امجیام استودیوز» است، به دلیل رویکرد جسورانه خود در استفاده از هوش مصنوعی برای کاهش هزینههای تولید، به بحث داغ این روزهای صنعت فیلمسازی تبدیل شده است. این شیوه، در حالی که برخی آن را با اصول نوین فناوری همسو میدانند، در عمل با انتقادات شدیدی نیز مواجه است.
«داستانهای کهن: موسی» یک مینیسریال سهقسمتی است که زندگی موسی پیامبر قوم یهود با بازی بن کینگزلی را روایت میکند و تقابل او با فرعون و تلاش برای رهایی قومش از بردگی را به تصویر میکشد.
جان اروین، کارگردان شناختهشده فیلمهای مذهبی و یکی از بنیانگذاران «واندر پراجکت»، از مدافعان سرسخت بهکارگیری هوش مصنوعی در تولید فیلم است. او بر این باور است که بدون این فناوری، ساخت برخی از آثار اخیرش ممکن نبود. اروین در این باره میگوید: «تهدید بزرگتر از دست دادن شغل در صنعت ما، هزینههای سرسامآور تولید و زمانبر بودن ساخت فیلمهاست. اگر بتوانیم کارها را سریعتر و با هزینهای انجام دهیم که استودیوها بپذیرند، میتوانیم افراد بیشتری را استخدام کرده و شغل ایجاد کنیم.»
تولید «داستانهای کهن: موسی» به طور عمده در محیط استودیو انجام شده است. بسیاری از صحنههای شامل لوکیشنها، معماری، جلوههای ماوراءالطبیعه و جلوههای ویژه سنگین، به جای گذراندن مراحل طولانی پس از تولید، به صورت بلادرنگ توسط هوش مصنوعی خلق شدهاند. این روش، امکان فیلمبرداری با تیمی حدود ۱۰۰ نفره و بدون نیاز به جابجایی بین مکانهای مختلف را فراهم کرده است.
با این حال، این رویکرد با مخالفتهای جدی روبرو شده است. در حالی که برخی از فیلمسازان برجسته مانند مارتین اسکورسیزی و استیون اسپیلبرگ از قابلیتهای هوش مصنوعی حمایت کردهاند، بسیاری دیگر به شدت منتقد کاربرد کنونی آن در این پروژه هستند. کین پارسونز، کارگردان فیلم «اتاقهای پشتی»، هوش مصنوعی را “پوسیدگی فرهنگی و اقتصادی” با “عواقب مضر” توصیف کرده و معتقد است که این فناوری، فرصتهای خلاقیت را از هنرمندان میگیرد و روح را از هنر جدا میکند. اروین، با وجود دفاع از این فناوری، تأکید کرده است که خط قرمز او جایگزینی بازیگران واقعی است: «اگر نتوانم با بازیگران کار کنم، نمیخواهم در این صنعت باشم.»
این توجیه برای استفاده از هوش مصنوعی، که آن را در صورت خدمت به انسان مفید و در صورت جایگزینی یا سوءاستفاده مضر میداند، با برخی دیدگاههای اخلاقی و فلسفی همسو است که بر محوریت انسان در توسعه فناوری تاکید دارند. اما منتقدان «داستانهای کهن: موسی» بر این باورند که این سریال نتوانسته است این اصل را به درستی پیاده کند.
از جمله انتقادات اصلی به این مینیسریال، حضور اثرات مشهود هوش مصنوعی در بسیاری از صحنههاست که به گفته منتقدان، باعث ایجاد فاصلهای میان تماشاگر و تجربه واقعی میشود. ابهام در تشخیص بخشهای واقعی و بخشهای تولید شده با هوش مصنوعی، تجربه تماشا را مختل کرده و ارتباط عمیق با داستان و شخصیتها را دشوار میسازد. همچنین، شیوه خاص روایت داستان موسی (که از زبان شخصیت پدر داوود بازگو میشود) و سرعت بالای آن، حس «سرسری» بودن به اثر بخشیده و به زعم منتقدان، از عمق هنری آن کاسته است.
در مجموع، منتقدان معتقدند که «داستانهای کهن: موسی» به دلیل عدم موفقیت هنری در بهکارگیری هوش مصنوعی، توجیهگر استفاده گسترده از آن نیست و نتیجه نهایی را بیشتر «ناکارآمد» ارزیابی میکنند تا مفید یا بیضرر. بحث پیرامون نقش هوش مصنوعی در سینما و هنر همچنان ادامه دارد و به نظر میرسد تنها با ارزیابی ملموس و دقیق کیفیت خروجی این فناوری در آثار هنری، میتوان به نتیجهگیریهای قاطعتری دست یافت.
