«محبت نیوز»- پروژهای بینالمللی و پنجساله با حمایت مالی ۲.۵ میلیون یورویی از سوی شورای تحقیقات اروپا آغاز به کار کرده است تا ریشهها و اسرار طومارهای دریای مرده را با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته، از جمله هوش مصنوعی کشف کند. این طومارها که یکی از مهمترین یافتههای باستانشناسی در تاریخ مسیحیت و یهودیت محسوب میشوند، شامل متونی هستند که بین قرن سوم پیش از میلاد تا دوران عیسی مسیح نگاشته شدهاند و نسخههایی از عهد عتیق را در برمیگیرند.
پروفسور ملادن پوپوویچ از دانشگاه گرونینگن هلند رهبری این پروژه را بر عهده دارد. تیم تحقیقاتی او با همکاری سازمان آثار باستانی اسرائیل – که مالک این طومارهاست – و دانشمندان بینالمللی، روشهای نوینی شامل تجزیه و تحلیل شیمیایی، دیرینهشناسی (مطالعه دستخطهای باستانی) و نسخهشناسی (مطالعه متون باستانی) را به کار خواهد گرفت.
اهداف پروژه
پروفسور پوپوویچ درباره اهداف این تحقیق اظهار داشت: «این بزرگترین پروژه تحقیقاتی تا به امروز است که با استفاده از هوش مصنوعی، زمینه فرهنگی طومارهای دریای مرده را بررسی میکند. این نسخههای خطی، دریچهای خارقالعاده به دنیای فکری یهودیه باستان میگشایند.»
محققان به دنبال پاسخ به پرسشهای دیرینهای هستند، از جمله اینکه این متون در کجا نگاشته شدهاند و چرا در غارها مخفی گشتهاند. یکی از فرضیهها این است که غارها به عنوان پناهگاهی برای محافظت از این متون عمل کردهاند، در حالی که فرضیه دیگر آنها را کتابخانههای ابتدایی آن دوران میداند.
یکی از اهداف کلیدی پروژه، نقشهبرداری دقیق از بیش از ۲۵ هزار قطعه طومار است. این نقشهبرداری به سازماندهی دستنوشتهها و کاتبان آنها بر اساس موقعیت جغرافیایی و زمانی کمک خواهد کرد.
پروفسور پوپوویچ افزود: «با ترکیب تجزیه و تحلیل آزمایشگاهی پیشرفته و پیشرفتهای هوش مصنوعی، اکنون میتوان به سؤالاتی پاسخ داد که پیشتر فراتر از دسترس بودهاند؛ از جمله اینکه چه کسی این نسخهها را کپی کرده، کجا تولید شدهاند و این متون چه نقشی در جامعه زمان خود داشتهاند.»
ایجاد پایگاه داده تاریخی جدید
دکتر ایلیت کوهن-اوفری از سازمان آثار باستانی اسرائیل، که به این پروژه پیوسته است، تأکید کرد که این تحقیق «یک پایگاه داده بیسابقه درباره ترکیب شیمیایی نمونههای طومارهای دریای مرده ایجاد خواهد کرد.»
وی خاطرنشان کرد: «در سالهای اخیر، اهمیت اطلاعاتی که میتوان از مواد اولیه طومارها – پوستنوشته، پاپیروس و جوهر – استخراج کرد، بیش از پیش آشکار شده است، و این اطلاعات بینشهای هزاران قطعه دستنوشته با قدمت بیش از دو هزاره را روشن میسازد.»
دکتر کوهن-اوفری در پایان اضافه کرد: «مشارکت در یک پروژه بینالمللی در این مقیاس، سازمان آثار باستانی اسرائیل را قادر میسازد تا تخصص خود را به برخی از مهمترین پرسشهای تحقیقات طومارهای دریای مرده ارائه دهد.»
