«محبت نیوز»- در میان انبوه جریانهای سیاسی اپوزیسیون ایران در تبعید، کمتر حزبی یافت میشود که هویت خود را به صراحت بر پایه یک آیین دینی تعریف کرده و همزمان بر التزام تمامعیار خود به سکولاریسم و جدایی دین از سیاست پای بفشارد. «حزب آزادگان مسیحی ایران» (آما) که نخستین حزب مسیحی تاریخ ایران است، در سال ۲۰۱۹ از سوی جمعی از کنشگران و چهرهها و رهبران مسیحی تأسیس شد تا خلأ حضور سازمانیافته ایرانیان مسیحی در عرصه سیاست را پر کند.
این حزب اگرچه نام و هویتی آشکارا مسیحی دارد، اما در اساسنامه خود از پادشاهی پارلمانی، سکولاریسم، و قانون اساسی جدیدی که به رأی عموم مردم گذاشته شود، حمایت میکند.
در گفتگویی اختصاصی که «محبت نیوز» با دکتر توماج آریان، سخنگوی حزب آزادگان مسیحی ایران انجام داده است، به بررسی ابعاد مختلف فعالیتهای این حزب، از جمله پیشینه و ضرورت شکلگیری آن، تعهد به سکولاریسم در عین هویت مسیحی، جایگاه رهبران مسیحی در ساختار حزب و برنامههای عملی آن برای گذار به «ایران آزاد فردا» پرداختهایم.
آنچه در ادامه میخوانید مشروح این گفتوگو است.
۱. با توجه به اینکه حزب آزادگان مسیحی ایران نخستین حزب مسیحی تاریخ ایران است، خواهشمندم کمی درباره پیشینه و سابقه تشکیل آن توضیح دهید؛ ایده اولیه از کجا نشأت گرفت، چه ضرورتی باعث شکلگیری آن شد و اعضای بنیانگذار آن چه کسانی بودند؟
حزب آزادگان مسیحی ایران که بهاختصار «آما» نام دارد، در سال ۲۰۱۹ توسط جمعی از کنشگران مسیحی ایرانی تشکیل شد. هدف از تشکیل این حزب، ضرورت فعالیت سیاسی ایرانیان مسیحی در فضای اپوزیسیون ایران و علیه جمهوری اسلامی بود. اعضای بنیانگذار این حزب عبارتاند از: کشیش محمد مدبر،کشیش نوری قبیتیزاده، دکتر توماج آریان،شبان ابراهیم مهرنیا، کشیش انوش کسری، شبان آرشام رئیسی، کشیش بهناز قیاسی، شبان پرویز فرزانه، دانیال کریمی، دکتر سینا رحیمی، شبان فرشید سیدمهدی، کشیش منوچهر حسینزاده، منیر مهرنیا، کشیش وارتان آوانسیان، کشیش ایمان بنیطهماسب.
۲. با توجه به تأکید حزب بر جدایی دین از سیاست و سکولاریسم در ساختار حکومتی آینده، و همچنین بدبینی عمومی نسبت به احزاب با پسوند دینی پس از دهها سال حکومت مذهبی در ایران، حزب “آزادگان مسیحی ایران” چگونه قصد دارد اعتماد عمومی را جلب کند و اثبات نماید که یک حزب با هویت مسیحی واقعاً میتواند حافظ ارزشهای سکولار باشد؟
حزب آزادگان مسیحی ایران بر اساس تئوری سکولاریسم در ایران فعالیت میکند و در آینده نیز به همین شیوه ادامه خواهد داد. در اپوزیسیون ایران و با توجه به دغدغه ایرانیان در مورد دخالت دین در سیاست، حزب آزادگان مسیحی ایران، به دلیل اینکه یک حزب مسیحی پروتستان است، به طور کلی مبلغ جدایی مسیحیت از سیاست و حکومت است. بر همین اساس، این حزب یک حزب مسیحی پروتستان است. از اصول بنیادی آیین پروتستان این است که دین از سیاست جداست. به همین دلیل، این مسئله در حزب آزادگان مسیحی ایران حلشده است و مسیحیت پروتستان نماد جدایی دین از سیاست در قرون جدید است. از اینرو، هیچ دغدغهای در مورد اینکه این حزب در آینده دچار مشکلی در ایران بشود، نداریم.
۳. در میان اعضای هیئتمدیره، اسامی کشیشان و شبانان بسیار جلبتوجه میکند. با توجه به تعهد حزب به سکولاریسم، نقش و جایگاه این چهرههای مذهبی در فرایند تصمیمگیریهای سیاسی حزب چیست و چگونه تضمین میشود که این نقش با اصول سکولار حزب در تضاد قرار نگیرد؟ برخی موضوعات دارای ریشه دینیاند (مانند سقطجنین، هویت جنسی و اتانازی). اگر حزب در مجلس فردای ایران نماینده داشته باشد، برخورد آنان با تصویب چنین قوانینی چگونه خواهد بود؟
حزب آزادگان مسیحی ایران ملتزم به اصول سکولاریسم و جدایی دین از سیاست است و در این زمینه بسیار ثابتقدم است؛ زیرا سکولاریسم ریشه در آیین مسیحیت پروتستان دارد و این حزب به طور کامل با این اصول هماهنگ است. در مورد قوانینی که در مجلس آینده ایران پس از جمهوری اسلامی تصویب میشود، حزب آزادگان مسیحی ایران باورهای خود را بر اساس قوانین مسیحی دارد، اما هر آنچه که در مجلس شورای ملی پس از جمهوری اسلامی تصویب شود، مورد احترام حزب آزادگان مسیحی ایران و دیگر مسیحیان خواهد بود.
۴. آیا حزب آزادگان مسیحی ایران دارای وابستگیهای رسمی یا غیررسمی، مالی یا عملیاتی به کلیساها یا سازمانهای مسیحی است؟ در صورت وجود چنین ارتباطاتی، استقلال سیاسی حزب و تمرکز آن بر منافع ملی ایران چگونه حفظ خواهد شد؟
حزب آزادگان مسیحی ایران («آما») هیچ وابستگیای به احزاب، کلیساها و سازمانهای مسیحی ندارد. این حزب از افراد مختلفی که در شاخههای گوناگون مسیحی حضور دارند، تشکیل شده است و تمام شاخههای مسیحی که به مسیحیت راستین و اصول تثلیث اعتقاد دارند، میتوانند در این حزب فعالیت کنند. حتی مسیحیان کاتولیک و ارتدوکس نیز میتوانند به این حزب بپیوندند. به همین دلیل، حزب مستقل است و وابستگی مالی، سیاسی و مذهبی به هیچ شاخه کلیسا یا حزب مسیحی خارجی ندارد.
۵. بهعنوان یک حزب در تبعید که برای “ایران آزاد فردا” برنامهریزی میکند، گامهای عملی و مشخص حزب برای گذار از یک آرمانشهر نظری به پیادهسازی واقعی در داخل ایران، بهویژه در زمینه بسیج حمایت عمومی، بهویژه در جامعه مسیحی ایرانی و ایجاد حضور فیزیکی، چه خواهد بود؟
حزب آزادگان مسیحی ایران در اپوزیسیون ایران بسیار فعال است و در کشورهای مختلف در تجمعات و برنامههای اپوزیسیون ایران شرکت میکند. همچنین، در برنامههایی که شاهزاده رضا پهلوی از آن حمایت میکند، این حزب فعالیت بالایی دارد. در زمینه برنامههایی که این حزب برای ایران آینده دارد، ما مقالات و نوشتههای زیادی در سایت حزب منتشر کردهایم و یک ایران آینده را از لحاظ این حزب ترسیم نمودهایم، چه در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، برنامههای بسیار زیادی برای ایران آینده و ساخت یک جامعه ایدهآل ایرانی داریم.
۶. جناب آقای دکتر توماج آریان، حزب شما از نظام پادشاهی پارلمانی (مشروطه) حمایت میکند. با توجه به تجربیات تاریخی و تنوع دیدگاههای سیاسی در ایران، چه سازوکارهایی را برای تضمین خواست مستقیم مردم در انتخاب این شکل از حکومت در نظر گرفتهاید و میزان استقبال کنونی جامعه ایران از چنین سیستمی را چگونه ارزیابی میکنید؟
حزب آزادگان مسیحی ایران («آما»)، طبق اساسنامه خود از پادشاهی پارلمانی حمایت کرده و اعتقاد دارد که بهترین سیستم برای آینده ایران، پادشاهی پارلمانی خواهد بود. این حزب از برنامههای شاهزاده رضا پهلوی پشتیبانی میکند و خواستار آن است که نوع نظام سیاسی ایران پس از سرنگونی جمهوری اسلامی به رأی عموم گذاشته شود. همچنین این حزب معتقد است که باید قانون اساسی جدیدی بر اساس نیازهای جامعه امروز ایران تدوین گردد. حزب آزادگان مسیحی ایران به سیستم دموکراسی و برگزاری انتخابات آزاد در تمامی زمینهها از جمله تعیین نوع نظام سیاسی، تدوین و رأیگیری برای قانون اساسی جدید و همچنین انتخاب نمایندگان مردم ایران و دیگر مناصب انتخاباتی باور دارد.
۷. در آرماننامه حزب شما بر فراگیر بودن برای همه ایرانیان، فارغ از هرگونه عقیده دینی، قومی و فرهنگی تأکید شده است. چگونه این شمولگرایی گسترده را با هویت صریح “مسیحی” در نام حزب که ممکن است درک ناخواستهای از اولویت مذهبی یا عدم شمول برای ایرانیان غیرمسیحی ایجاد کند، هماهنگ میکنید؟
اعضای حزب آزادگان مسیحی ایران خود را ایرانی میدانند و وظیفه خود میدانند که برای ایران و اعتلای کشور از هیچ فعالیتی دریغ نکنند. به همین دلیل، اولویت اول این حزب، کشور و مردم ایران است و در این جهت تلاش خواهند کرد. مسیحیت بخشی غیرقابلانکار از تاریخ ایران است که در ۲۰۰۰ سال گذشته در این کشور حضور داشته و دارد. این آیین فعالیتهای بسیار زیادی برای کشور و مردم انجام داده است، بهخصوص در تاریخ معاصر ایران. بر همین اساس، مسیحیت کاملن در چارچوب منافع ملی ایران وجود دارد و فعالیت خواهد کرد.
۸. پس از دهها سال سرکوب و نقض حقوق بشر، چشمانداز حزب برای عدالت انتقالی، پاسخگویی و آشتی ملی در مورد قربانیان نقض حقوق بشر چیست؟ چگونه نیاز به عدالت را با هدف ایجاد وحدت ملی و جلوگیری از چرخههای انتقامجویی متعادل خواهید کرد؟
حزب آزادگان مسیحی معتقد است که سرکوب سیستماتیک در جمهوری اسلامی در طول ۴۸ سال گذشته وجود داشته و برای حکومت آینده نیازمند یک سیستم دادگستری و قوانین مدرن هستیم. این حزب از دفترچه دوران گذار شاهزاده رضا پهلوی حمایت میکند؛ در همین چارچوب، شاهزاده رضا پهلوی یک گروه عدالت انتقالی تشکیل داده تا این قوانین را مصوب و اجرایی کند. به همین دلیل، این برنامه به طور کامل با برنامههای حزب آزادگان مسیحی ایران مطابقت دارد و در ایران آینده، هیچ نقض حقوق بشری در زمینه اقلیتهای دینی و قربانیان حقوق بشر وجود نخواهد داشت.
۹. بخش قابلتوجهی از جمعیت ایران را جوانانی تشکیل میدهند که تحت حاکمیت جمهوری اسلامی بزرگ شدهاند و ممکن است از نهادهای سنتی دینی و چارچوبهای سیاسی تاریخی فاصله گرفته باشند. حزب آزادگان مسیحی ایران چگونه بهطور خاص برای نزدیکی با این قشر از جامعه، رفع دغدغهها و ناامیدیهایشان و جلب حمایت آنان و حتی عضویت غیرمسیحیان در حزب برنامهریزی کرده است؟
جمهوری اسلامی در طول ۴۸ سال گذشته با تصویب و اجرای قوانین ضد انسانی، نارضایتی اکثریت مطلق ایرانیان را به همراه داشته است. حزب آزادگان مسیحی ایران («آما») با درک این دغدغه، تمام تلاش خود را به کار خواهد بست تا قوانین سکولار و مدرن در مجلس ملی آینده ایران تصویب شوند و هیچ اثری از مذهب در قوانین اجتماعی و سیاسی کشور باقی نماند. این حزب به اصول سکولاریسم و جدایی دین از سیاست اعتقاد راسخ دارد. از اینرو، تلاش میکند تا جامعه رو به رشد مسیحیان ایران را در مسیری دموکرات و سکولار منسجم کند. هدف حزب آما، شکلدهی به یک طیف نخبگان مسیحی ایرانی است تا مسیحیان بتوانند عملکرد و تأثیرگذاری بسیار بالاتری در آینده کشور داشته باشند. از آنجا که این تشکل یک حزب مسیحی پروتستان است و بر پایه اصول این آیین فعالیت میکند، تنها مسیحیانی که به اصول راستین مسیحیت و تثلیث اعتقاد دارند، میتوانند در آن عضو شده و فعالیت کنند. بنابراین، افراد غیرمسیحی امکان عضویت در این حزب را ندارند.
۱۰. شما به مسیحیانی که علاقهمند به فعالیت سیاسی هستند چه توصیه میکنید؟
مسیحیانی که علاقهمند به فعالیتهای سیاسی هستند میتوانند در این حزب و کارگروههای متنوع آن فعالیت داشته باشند و برای سرنگونی جمهوری اسلامی و پس از آن، نقش فعالی ایفا کنند.علاقه مندان میتوانند از طریق وبسایت حزب به آدرس www.hezbeama.com ثبت نام کنند و شبکه های اجتماعی حزب شامل اینستاگرام،یوتیوب فیسبوک و ایکس را دنبال کنند.
